Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-08-27T16:24:26.370843+00:00

Янгы Разилешив: Вагьий

Янгы Разилешив: Вагьий

1. Баш Сёз

1. Вагьий

1. Сёзлюк (Янгы Разилешив)

Россияны Илмулар Академиясы

Тарих-филология илмуланы бёлюгю

БИБЛИЯНЫ ТАРЖУМАСЫНЫ ИНСТИТУТУ МОСКВА

СЫЙЛЫ КИТАП ЯНГЫ РАЗИЛЕШИВНЮ КЪУМУКЪЧА ТАРЖУМАСЫ

СЫЙЛЫ КИТАП ЯНГЫ РАЗИЛЕШИВНЮ КЪУМУКЪЧА ТАРЖУМАСЫ

Библияны Таржумасыны институту Москва 2007

СЫЙЛЫ КИТАП ЯНГЫ РАЗИЛЕШИВНЮ КЪУМУКЪЧА ТАРЖУМАСЫ

Сизин ойларыгъызны ва ёравларыгъызны шу адресге гёре йиберигиз:

www.ibt.org.ru
ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 5-93943-100-3

Horace Knowles; The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

( United Bible Societies, 1994 )

All rights reserved.

© Библияны Таржумасыны институту, Москва, 2007

Баш Сёз

БАШ СЁЗ

Гьюрметли охувчу!

Сиз къолугъузгъа тутгъан китап – Янгы Разилешивню къумукъ тилге этилген биринчи толу таржумасы. Янгы Разилешив – оьзюне Сыйлы Язывлар яда Библия деп айтылагъан китапны гесеги. Библиягъа бир китапхана деп айтмагъа ярай. Ону ичине кёп санавдагъы адамлар бир нече тиллерде ювукъ гьисапда минг ярым йылны узагъында язгъан онлар булангъы китаплар гире.

Библияны биринчи гесеги – Эсги Разилешив. Ону аслу маънасы – Аллагь, бары да бырынгъы халкълардан айырып исрайыллыланы танглап, олар булан разилешив бегетгенин гёрсетмек. Танглагъан халкъына Аллагьны рагьмусу болсун учун, исрайыллылар Аллагьдан оьзлеге берилген къанунланы кютмеге герек болгъан. Шоланы жыйымына Таврат, яда Мусаны Къануну деп ат тагъылгъан, неге тюгюл де оланы исрайыл халкъына Муса пайхаммар гелтирген.

Амма шо Разилешив де, Къанун да инсанланы янгыз янгы ва даимлик Разилешивге гьазирлей болгъан – шо янгы Разилешивню Аллагь инсанлар булан гьалиден эки минг йыл алда бу дюньягъа гелген Иса Месигьден таба бегетген. Янгы Разилешивге гиреген 27 китапда Исаны инсанлар булан бегетилген Янгы Разилешивюню гьакъында хабар юрюле.

Янгы Разилешивню башлапгъы дёрт китабына «Инжиллер» деп айтыла. Шо сёз грекчеден гёчюргенде, «сююнч хабар» демек бола. Инжиллерде Иса Месигьни тувмакълыгъы, Ону бу дюньядагъы яшаву, хачдагъы оьлюмю ва тирилмеклиги гьакъында хабарлана.

Янгы Разилешивню сонг гелеген «Элчилени ишлери» деген китабында Исагъа иман салгъанланы жыйыны башлап нечик амалгъа гелгени ва оьмюр сюргени, Исагъа бакъгъан якъдагъы иман сав дюньягъа нечик чалтлыкъда яйылып гетгени гьакъында хабар бериле.

Янгы Разилешивню китапларыны кёбюсю (21) – Исаны элчилери язгъан кагъызлар. Оланы аслу маънасы – иманлылагъа насигьат берив, Исагъа иман салгъанланы жыйынына шо заманларданокъ да гирмеге башлагъан адашывланы, ялгъан уьйретивлени юзюн ачмакъ.

Янгы Разилешивню ва савлай Библияны ахырынчы китабы – Югьанны вагьийи. Шо китапда ону язгъан элчи Югьангъа ахыр заман булан байлавлу Аллагьдан йиберилген вагьий бериле. Аллагь Югьангъа ахыр заман болма тарыкъ затны ачыкъ эте – бу дюньяда гьакимлик сюрюп турагъан яманлыкъдан Аллагь уьст чыгъажакъ.

Янгы Разилешив бизин девюрню 1-нчи асрусунда шо заманларда инг де бек яйылгъан грек тилинде язылгъан. Эки минг йылны ичинде Янгы Разилешив дюньядагъы юзлер булангъы тиллеге таржума этилген.

Къумукъ тилде тюрлю-тюрлю йылларда Янгы Разилешивню айры-айры китаплары чыкъгъан. 1888-нчи йылда Маттайны Инжили, 1897-нчи йылда буса Маркны Инжили чыкъгъан. 1897-нчи йылда Маттайны Инжили тюзелтилип онгарылып янгыдан чыкъгъан. 1996-нчы йылда Библияны Таржумасыны институту Маркны Инжилини янгы таржумасын, 2001-нчи йылда буса Лукъаны Инжилин чыгъаргъан.

Къолугъуздагъы бу китап – Янгы Разилешивню гьалиги къумукъ адабият тилге этилген толу таржумасыны биринчи къайдасы. Таржумачылар грекче текстдеги сёзлени гезигин, жумлаланы къурулушун сакъламагъа къарамагъан, ону маънасын бермеге къаст этген. Къумукъ тил де, грек тил де бир-бирине къардаш тиллер тюгюл, шо саялы да оланы грамматика къурулушлары да башгъа. Сынав гёрсетеген кюйде, тувра, сёз-сёзюне дегенлей этилген таржума къулакъгъа онча арив чалынмай, олай таржумадагъы бары зат англашылып да битмей. Бу таржума бырынгъы къолъязывланы илму гёзден къаралып чыкъгъанларындан этилген, шо саялы да муну бир-бир ерлери орус тилдеги мердешли таржума булан рас гелмей къалмагъа да бола.

Янгы Разилешивню бир-бир ерлерин тюрлю-тюрлю кюйде англамагъа ва таржума этмеге бола. Шолай гезиклени инг де аслуларында баянлыкълар берилген – оларда таржуманы болмагъа болагъан башгъа журалары берилген. Баянлыкъларда охувчугъа четим тиймеге болагъан бир-бир сёзлеге ва сёз тагъымлагъа англатывлар бериле.

Таржуманы гьар китабыны алдында гиччирек баш сёзлер бериле. Шоларда китапланы авторлары, оларда гётерилеген аслу масъалалар булан байлавлу болуп къысгъача маълуматлар бериле. Ондан къайры да, китапны гьар бёлюгю, бир маъна булан байлавлу гесеклеге пайланып, башлар да салынып бериле. Китапланы алдындагъы баш сёзлер де, оланы ичиндеги бёлюклердеги гесеклеге салынгъан башлар да башлапгъы грекче къолъязывларда болмагъан. Оланы таржумачылар охувчулагъа гьар китапны, ону гьар гесегин яхшы англамагъа кёмек болсун учун, оьзлени ягъындан къошгъан. Таржумада Сыйлы Язывланы Эсги Разилешив деген бёлюгюнден алынгъан гесеклер башгъа языв къайда булан берилген. Ахырда да, таржуманы ахырында Янгы Разилешивде ёлугъагъан терминлени, аслу ерни тутагъан адамланы ва ерлени атларыны сёзлюгю, Янгы Разилешивдеги агьвалатлар юрюлеген пачалыкъланы ва шагьарланы карталары берилген.

Библияны Таржумасыны институту Янгы Разилешивню къумукъ тилге гёчюрювде ортакъчылыкъ этген таржумачылагъа, редакторлагъа ва шолай да оьзге бары да къол ялгъагъанлагъа разилигин билдире.

Бу китап къумукъ халкъгъа пайдалы болур деп умут этебиз.

Библияны Таржумасыны институту

Вагьий

Вагьий

1. Баш Сёз

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

Баш Сёз

Аллагьны Югьангъа йиберген вагьийи

Вагьий

Яшавуну артдагъы он йылдан да артыгъын Югьан Исаны якъчыларыны Эфесдеги жыйынына къуллукъ этивге багъышлагъан. Шо заман Румда Домициан деген пача гьакимлик эте болгъан. О оьзюне Аллагьгъа йимик гьюрмет этмекни талап этген ва Исагъа иман салгъанланы рагьмусуз кюйде гьызарлап юрюген. Гьызарлавлагъа элчи Югьан да тарыгъан: о Патмос деген атавгъа сюргюн этилген. Тап шонда огъар Аллагьдан айрыча хабар йиберилген. Шо хабарны язып, огъар «Вагьий» деп ат такъгъан. Бу китапда берилген хабар, биринчилей, Исаны Гиччи Азиядагъы якъчыларыны жыйынлары учун язылгъан болгъан. Оьзюню бютюн маънасы булан «Вагьий» гьызарлав ва азап чегив гюнлеринде иманлыланы къаттылыкъгъа чакъыргъан.

Китапда Исаны якъчыларыны жыйынларына гирген ялгъан устазлардан сакъ турмакъны гьакъында да айтылгъан. «Заманлыкъгъа гьызарлавгъа тарып турагъан Исаны якъчыларыны жыйыныны ахыры не болар экен?» – деген бек агьамиятлы сорав гьызарланагъанлагъа яллыкъ бермей тургъан. Китап шо соравгъа жавап бере: Аллагьгъа къаршы баш гётергенлерден Иса Месигь толу кюйде уьстюн чыгъып токътажакъ. О Пачаланы да Пачасыдыр ва гьакимлик этегенлени де Раббисидир.

Югьанны китабы Исагъа иман салгъанланы къайсы девюрдегилери учун да оьзюню агьамиятлыгъын тас этмей. Китап олагъа оьзлени душман гёрген ва гьызарлавлагъа тарыгъан девюрлерде маслагьатчысы ва якъчысы болуп токътай. Югьандан таба биз оьзюне ортакъчы болагъан хабарны кюрчюсю болуп Иса Месигь токътай. О бу дюньягъа бирдагъы керен гележек, энни Уьстюн Чыгъывчу болуп. Китап шолай ваъда булан тамамлана: «Дюр, Мен ювукъда гележекмен» (22:20).

1

Исагъа иман салгъанланы Етти шагьардагъы жыйынларына салам

1^1Бу китап Иса Месигьни хабарыдыр. Ювукъ заманда болмагъа герекли агьвалатланы Оьзюню къуллукъчуларына билдирсин деп, Аллагь Огъар бу вагьийни йиберди. О да муну йиберген малайигинден таба магъа – Оьзюню къуллукъчусу Югьангъа билдирди+. 2Аллагьны каламыны ва Иса Месигь айтгъанны шагьаты болгъан Югьан да оьзю гёрген ва эшитген затланы гьакъында гьали шагьат гьисапда айта тура+. 3Бу пайхаммарлыкъ сёзлени охуйгъан ва мунда язылгъан затланы кютеген насиплидир, неге тюгюл ахыр заман ювукълашып геле тура+.

4-5Исагъа иман салгъанланы Асия вилаятындагъы етти шагьардагъы жыйынына мен Югьандан салам. Бар болгъан, гьали де Бар ва энниден сонг да Болажакъдан, Ону тахыны алдындагъы етти ругьдан, оьлюлени арасындан биринчи болуп тирилген ва дюньядагъы бары да пачаланы да уьстюнде болгъан герти шагьат Иса Месигьден сизге рагьму ва парахатлыкъ болсун. О бизин сюе ва Оьзюню тёгюлген къаны булан бизин гюнагьларыбыздан азат этди+. 6Иса Оьзюню Аллагьына ва Атасына къуллукъ этмек учун, бизден Оьзюню халкъын – дин къуллукъчуланы яратды. Гьар даим де гьар макътавлар ва къудрат Онукидир! Амин+.

7Къарагъыз! О булутлар булан бирче гележек. Барысы да, Огъар чанчгъанлар да, Ону оьз гёзлери булан гёрежеклер. Дюньяны бары да халкълары Огъар яс этип йылажакълар. Бу затлар гертилей де шолай болажакъ! Амин.

8Бар болгъан, гьали де Бар ва энниден сонг да Болажакъ, бары да затны Еси болгъан Раббибиз Аллагь:

– Алфа ва Омега[*] Менмен, – дей.

Патмос атавда Югьан Исаны бир гёрюнюшде гёре

9Мен сизин иман къардашыгъыз Югьанман. Исаны якъчыларыны бири гьисапда сизин булан бирче азап чегивде, сабурлукъда ва Исаны гьакимлигини тюбюнде ортакъчы болгъанман. Аллагьны каламыны ва Исаны гьакъында шагьатлыкъ этгеним учун, Патмос деген атавда сюргюнде турдум+. 10Раббибизни гюнюнде[*] Аллагьны Ругьуну гьайран къудратын сездим. Шо гьалымда артымдан таба сюрден чыгъагъанда йимик гючлю бир тавуш эшитдим+. 11Шо тавуш магъа:

– Гёреген затларынгны китапгъа яз ва шоланы Исагъа иман салгъанланы жыйынлары булангъы етти шагьаргъа: Эфесге, Измирге, Пергамгъа, Тиатирге, Сардыгъа, Филаделфиягъа ва Лаодикиягъа йибер, – деп айтды.

12Магъа сёйлеген тавушгъа багъып бурулуп къарап, мен етти алтын шамчыракъны гёрдюм+. 13Шо шамчыракъланы ортасында Инсанны Уланына ошайгъан бирев бар эди. Ону уьстюнде ерге тиеген узун абасы, тёшюне ерли байлангъан алтын байлаву бар эди+. 14Ону башы ва тюклери акъ юн ва къар йимик акъ эди. Гёзлери де янагъан от йимик эди+. 15Аякълары мечде къыздырылгъан багъырдай, тавушу да чалт агъагъан сувну агъымыдай эди. 16Онг къолунда етти юлдуз бар эди, авзундан да эки де яны итти бир къылыч чыгъып геле эди. Бети шавлалы гюнеш йимик ярыкъ бере эди+.

17Ону гёргенде, оьлген гишидей болуп, мен Ону аякъларына къапландым. Онг къолун мени уьстюме салып, О булай айтды:

– Къоркъма! Биринчи, Ахырынчы+
18ва Яшав болгъан Менмен. Мен оьлген эдим, муна къара, гьали Мен даимге савман! Ахыратны да, оьлюмню де ачгъычлары Менде+. 19Мунда сен гёрген затларынгны – болуп турагъан ва болажакъ затланы язып ал. 20Мени къолумда сен гёрген етти юлдузну ва етти де шамчыракъны сыры булай: етти юлдуз Исагъа иман салгъанланы жыйынларыны етти малайигидир, етти де шамчыракъ буса шо етти де жыйынлардыр.

2

Башлапгъы сюювюн унутгъан жыйынгъа

2^1О булай айтды:

– Исагъа иман салгъанланы Эфес шагьардагъы жыйыныны малайигине яз:

Онг къолунда етти юлдузну тутуп, етти алтын шамчыракъны арасында айланагъан булай дей:+
2Сени ишлеринг, къасткъылып чалышывунг ва сабурлугъунг Магъа белгили. Яман адамлагъа къаршы экенингни, оьзлер элчилербиз деп алдатагъанланы тергеп, олар ялгъанчылар экенни токъташдырагъанынгны Мен билемен+. 3Мени атымны макътап юрюгенинг саялы къыйынлыкълагъа тарыгъанынгны, амма бошап токътамагъанынгны Мен билемен.

4Амма Мени сагъа къаршы бир затым бар: сен оьзюнгню башлапгъы сюювюнгню къойдунг. 5Къайсы бийикликден тюшгенингни эсге ал! Товба эт ва башда этегенингни этип тур. Эгер сен товба этмесенг, Мен гелип, сени шамчырагъынгны еринден тайдырарман. 6Николайны якъчыларыны ишлерин гёрюп ярамайгъанынг буса тюз. Оланы ишлерин Мен де гёрюп ярамайман.

7Къулагъы барлар Исагъа иман салгъанланы жыйынларына Аллагьны Ругьу сёйлейгенни эшитсинлер! Уьстюн гелгенге Аллагьны бавундагъы яшав береген терегини емишинден ашамагъа изну бережекмен+.

Азап чегивде къатты турагъан жыйынгъа

8– Исагъа иман салгъанланы Измир шагьардагъы жыйыныны малайигине яз:

Оьлюп, къайтып янгыдан Тирилген, Биринчи ва Ахырынчы болгъан булай дей:+
9Сен чекген азапланы ва тарчыкълыгъынгны билемен. Буса да сен байсан! Оьзлер ягьудилербиз деп, сени яманлайгъанланы таныйман. Олар ягьудилер тюгюл, иблисни тайпасындан болгъанлар+. 10Чекмеге тюшежек азаплардан къоркъма. Сиз сыналсын деп, бирлеригизни иблис туснакъгъа салажакъ ва сиз он гюнню узагъында азап чегип туражакъсыз. Амма оьлгюнчеге къатты кюйде туругъуз, Мен сизге уьстюнлюкню тажыдай яшав бережекмен+. 11Къулагъы барлар Исагъа иман салгъанланы жыйынларына Аллагьны Ругьу сёйлейгенни эшитсинлер! Уьстюн гелген гиши экинчи оьлюмден гьеч бир зарал гёрмежек+.

Ялгъан уьйретивлерден уьст гелип болмагъан жыйынгъа

12– Исагъа иман салгъанланы Пергам шагьардагъы жыйыныны малайигине яз:

Оьзюнде эки де яны гесеген къылычы булангъы булай дей:+
13Сен иблис тахын салгъан ерде яшайгъанынгны билемен. Шогъар да къарамайлы, сен Мени атыма амин турасан. Антипаны гюнлеринде де сен Магъа бакъгъан якъдагъы иманынгдан тайышмай турдунг. Антипа буса Мени инамлы шагьатым. О иблисни ожагъы болгъан сени шагьарынгда оьлтюрюлдю. 14Буса да Мени сагъа къаршы айтмагъа бир нече затым бар: сизин арагъызда Балам уьйретеген ёлну юрютеген адамлар бар. О оьз заманында Балакъгъа Исрайылны халкъын гюнагь ишлер этдирмеге уьйретген. Балам оланы ялгъан аллагьлагъа деп союлгъан къурбан этни ашамагъа ва зиналыкъны ёлунда юрюмеге уьйретген+. 15Шону булан бирге сизин арагъызда Николайны якъчылары уьйретеген ёлну юрютегенлер де бар+. 16Шону учун товба эт! Ёгъесе, узакъ къалмай сени янынга гелермен ва авзумдагъы къылычым булан олагъа къаршы ябушарман+.

17Къулагъы барлар Исагъа иман салгъанланы жыйынларына Аллагьны Ругьу сёйлейгенни эшитсинлер! Уьстюн гелгенге Мен сырлы манна[*] бережекмен. Огъар бир акъ таш да бережекмен. Ону уьстюне янгы ат язылар ва бу атны ташны алгъан гишиден башгъа дагъы бирев де билмес+.

Адашывлагъа ёл къоягъан жыйынгъа

18– Исагъа иман салгъанланы Тиатир шагьардагъы жыйыныны малайигине яз:

Гёзлери янагъан от йимик ва аякълары къыздырылгъан багъыр йимик болгъан Аллагьны Уланы булай дей:+
19Сени ишлерингден, сюювюнгден, иманынгдан, къуллукъ этивюнгден ва сабурлугъунгдан Мени хабарым бар. Башлап этгенлерингден эсе, сен гьали артыкъ этегенингни де билемен.

20Буса да Мени сагъа къаршы айтмагъа бир затым бар: сен Изабел деген аты булангъы, оьзю пайхаммарман деп айтагъан къатынгишиге чыдап турасан. Бу къатын, Мени къуллукъчуларымны зиналыкъны ёлунда юрюме, ялгъан аллагьлагъа деп союлгъан къурбан этни ашама уьйретип, оланы адашдырып тура+. 21Товба этсин деп, мен огъар заман бердим. О буса, зиналыгъын къоюп, товба этмеге сюймеди+. 22Шону учун Мен ону ятывгъа саларман. Ону булан бирге зина этегенлер де, огъар къошулуп шо ёлда юрюгени учун, товба этмей тургъан чакъы заман азап чегип турар. 23Ону яшларын оьлтюрюп ёкъ этермен. Мен инсанны гьакъылындагъын ва юреклериндегин билегенимни Исагъа иман салгъанланы барысы да билер. Мен сизин гьар биригиз этген ишигизге гёре тийишлисин берермен+.

24Тиатирдегилени къалгъанларына – бу ёлну юрютмейгенлеге ва иблисни «терен сырлары» деп айтылагъан затны къабул этмегенлеге айтаман: Мен сизин уьстюгюзге дагъы башгъа авур намус салмажакъман. 25Амма Мен гелгинче, оьзюгюзде бар затны сакълап туругъуз+.

26-28Буюргъан бары затларымны ахырына ерли кютюп, уьстюнлюкню алгъан адамгъа Мен халкъланы уьстюндеги гьакимликни бережекмен. Мен шолай гьакимликни Оьзюмню Атамдан алдым. Шо халкъланы О къолунда темир таягъы да булан сакълажакъ – оланы, чыны савутланы йимик, уватып хум хуватын чыгъаражакъ! Уьстюн гелгенге тангчолпанны да бережекмен+.

29Къулагъы барлар Исагъа иман салгъанланы жыйынларына Аллагьны Ругьу сёйлейгенни эшитсинлер!+

3

Уянма тарыкъ болгъан жыйынгъа

3^1О булай айтды:

– Исагъа иман салгъанланы Сарды шагьардагъы жыйыныны малайигине яз:

Оьзюнде Аллагьны етти ругьу ва етти юлдузу булангъы булай дей: Мен сени ишлерингни билемен. Сен сав дейлер, амма сен оьлгенсен+. 2Уян! Сенде къалып турагъан ва оьле турагъан затланы беклешдир. Сени ишлеринг Аллагьым гёрмеге сюеген кюйде яхшы тюгюл деп эсиме гелмей. 3Не алгъанынгны ва не эшитгенингни эсге ал, тынглавлу бол ва товба эт. Амма уянмасанг, бир уручу йимик гелип къаларман ва къачан гелегенимни билмей къаларсан+.

4Амма сени Сардыда опуракъларын дамгъаламагъан адамларынг да бар. Олар Мени булан бирге акъ гийимлер гийип юрюжеклер, неге тюгюл олар шолай болмагъа лайыкълыдыр+. 5Уьстюн гелген де шолай акъ гийимлер гиежек. Яшав китабындан Мен ону атын бир заманда да бузуп тайдырмасман. Атамны ва Ону малайиклерини алдында о гишини атына мюкюрлюк этермен+.

6Къулагъы барлар Исагъа иман салгъанланы жыйынларына Аллагьны Ругьу сёйлейгенни эшитсинлер!+

Чыдамлыгъын тас этмеген жыйынгъа

7– Исагъа иман салгъанланы Филаделфия шагьардагъы жыйыныны малайигине яз:

Сыйлы ва Гьакъ болгъан, Оьзюнде Давутну ачгъычы булангъы булай дей: О ачгъанны бирев де бегитип болмас, О бегитгенни бирев де ачып болмас+. 8Мен сени ишлерингни билемен. Къара чы, бирев де бегитип болмажакъ эшиклени муна Мен сени алдынгда ачдым. Неге тюгюл де, сени гючюнг аз буса да, сёзюме тынгладынг ва атымны инкар этмединг. 9Мен иблисни бирлешивюнден болгъанланы, сизин яныгъызгъа да гелип, сизге баш урмагъа борчлу этермен. Олар оьзлени ягьудилербиз деп гьисаплай, амма гьакъыкъатда олар ягьудилер тюгюл, олар ялгъан сёйлейлер+. 10Сен чыдамлыкъда тур деген Мени буйругъумну кютдюнг. Шо саялы Мен де сени, ер юзюнде яшайгъанланы сынамакъ учун бютюн дюньяны уьстюне гележек сынав сагьатындан къоружакъман+.

11Мен ювукъда гележекмен. Сенден уьстюнлюкню тажын бирев де чыгъарып алмасын учун, оьзюнгде бар затны сакълап тур+. 12Уьстюн гелгенни Аллагьны ибадатханасыны орта багъанасы этермен. О ондан бир заманда да гетмес. Ону уьстюне Мен Аллагьымны атын, Аллагьымныки болгъан шагьарны – кёкден, Аллагьны янындан тюшюп гелген янгы Ерусалимни атын ва Мени янгы атымны язажакъман+.

13Къулагъы барлар Исагъа иман салгъанланы жыйынларына Аллагьны Ругьу сёйлейгенни эшитсинлер!+

Оьз оьзюнден сююнюп турагъан жыйынгъа

14– Исагъа иман салгъанланы Лаодикия шагьардагъы жыйыныны малайигине яз:

Амин, гьакъ ва инамлы Шагьат, бары да затны яратгъан Аввал булай дей:+
15Мен сени ишлерингни билемен, сен не сувукъ, не къайнар тюгюлюнгню билемен. Я къайнар, яда сувукъ болгъанынгны нече де сюер эдим! 16Сен буса я къайнар, я сувукъ тюгюл, янгыз йылы экенинг саялы, Мен сени авзумдан къусуп чыгъарарман. 17«Мен байман, кёп зат къазангъанман, магъа дагъы бир зат да тарыкъ тюгюл», – дейсен сен. Амма сен барындан да талайсыз, амалсыз, пакъыр, сокъур ва ялангъач экенингни билмейсен+. 18Шо саялы сагъа маслагьат этемен: бай болмакъ учун, Менден отда тазалангъан алтын сатып ал; уят ерингни яшырмакъ учун, акъ опуракълар сатып ал; сюртюп гёзлерингни гёреген этмек учун, гёз дарманын сатып ал+. 19Сюегенлеримни Мен такъсырлап тарбиялайман. Шогъар гёре гьаракатчылыкъ гёрсет ва товба эт+.

20Къара чы, Мен эшик алгъа гелип токътап, ону къагъаман. Тавушумну эшитип, ким ачса, Мен ону янына гирежекмен. Мен ону булан, о да Мени булан бирче аш ашажакъбыз+. 21Уьстюн гелгенге тахымда Мени булан бирче олтурмагъа ихтияр бережекмен. Уьстюн гелгенде, Мен де шолай Атам булан бирге тахында олтурдум+.

22Къулагъы барлар Исагъа иман салгъанланы жыйынларына Аллагьны Ругьу сёйлейгенни эшитсинлер!+

4

Кёклердеги тах

4^1Сонг мен къарап, алдымда кёклеге чыгъагъан ачылгъан эшикни гёрдюм. Сюрню сесине ошайгъан, башда да магъа эшитилген гючлю бир тавуш эшитдим. Шо тавуш магъа:

– Мунда багъып чыкъ, сагъа гележекде не болажагъын гёрсетежекмен, – деп айтды+. 2Аллагьны Ругьу магъа Оьзюню гьайран къудратын сездирди. Кёклерде мени алдымда бир тахны ва онда олтургъан Биревню гёрдюм+. 3Тахда Олтургъанны гёрюнюшю яшыл ешим ва къызыл якъут къыйматлы ташлар йимик йыртыллай эди ва тахны айланасында зумрутдай энемжая бар эди. 4Бу тахны айланасында дагъы да йигирма дёрт тах бар эди, оларда да йигирма дёрт тамаза олтургъан эди. Оланы уьстюнде акъ гийимлери ва башларында алтын тажлары бар эди+. 5Баш тахдан таба кёк кёкюреп, яшмын яшнап, гючлю сеслер эшитиле эди. Тахны алдында янагъан етти ялын бар эди. Олар Аллагьны етти ругьу эди+. 6Дагъы да ону алдында не буса да бир таза шишагъа, денгизге ошагъан зат тёгюле эди.

Тахны лап ортасында ва айланасында дёрт жанлы зат токътагъан эди. Оланы ал ва арт якъларында кёп гёзлери бар эди+. 7Биринчи жанлы зат арсланкъаплангъа, экинчи жанлы зат танагъа, уьчюнчю жанлы затны юзю инсанны юзюне, дёртюнчю жанлы зат къаракъушгъа ошай эди. 8Дёрт де жанлы затны гьарисини алтышар къанаты ва кёп гёзлери бар эди. Оланы гёзлери бары да якъларында, гьатта къанатларыны тюбюнде де бар эди. Олар гечеси гюню булан гьеч бир токътавсуз булай сёйлеп тура эдилер:

– Бар болгъан, гьали де Бар ва энниден сонг да Болажакъ,
бары да затны Еси болгъан Раббибиз Аллагь
сыйлы, сыйлы, сыйлыдыр!

9Бу жанлы затлар тахда Олтургъангъа ва гьар даим Яшайгъангъа макътав, гьюрмет ва шюкюрлюк этип къачан сёйлесе де, 10йигирма дёрт де тамаза гьар гезик, тахда Олтургъанны алдында баш уруп, гьар даим Яшайгъангъа сужда эте. Олар, оьзлени тажларын Ону алдына салып, булай дейлер:

11– Я Раббибиз ва Аллагьыбыз!

Макътавлукъгъа, гьюрметге ва къудратгъа лайыкълы Сенсен.

Неге тюгюл де, бары да затны Сен яратдынг.

Сен сюйген кюйде бары да зат бар болду ва бары да зат
яратылды+.

5

Мюгьюрлю китап ва Къозу

5^1Сонг мен тахда Олтургъанны онг къолунда эки де ягъына язылып ва етти мюгьюр басылып бегетилген бир китапны гёрдюм+.

2– Китапны ачмагъа ва ону мюгьюрлерин тайдырмагъа ким лайыкълыдыр? – деп къычырыкъ тавуш булан сорагъан гючлю бир малайикни гёрдюм. 3Амма не кёкде, не ерде, неде ерни тюбюнде китапны ачып, ичине къарап болгъан бирев де ёкъ эди. 4Мен кёп йыладым, неге тюгюл китапны ачып, ону ичинде не бар экенине къарамагъа лайыкълы болагъан бирев де табулмады. 5Шо заман тамазалардан бири магъа:

– Йылама! Къара чы, муна уьстюн гелген, Ягьуданы къавумундан болгъан Арсланкъаплан, О Давутну наслусудур. Етти мюгьюрлю бу китапны О ачып болажакъ, – деп айтды+.

6Мен айланасын дёрт жанлы зат къуршагъан тахны ва тамазаланы арасында къурбан этилген йимик Къозуну гёрдюм. Къозуну етти мююзю ва етти гёзю бар эди. Олар бютюн дюньяны гьар ерине йиберилеген Аллагьны етти ругьу эди+. 7О гелип, тахда Олтургъанны онг къолундан китапны алды. 8О китапны алгъанда, дёрт де жанлы зат ва йигирма дёрт тамаза Къозуну алдында баш урдулар. Оланы гьарисини къолунда бирер къомузу ва ичи арив ийисли отдан толгъан бирер алтын савуту бар эди. Шо арив ийисли отлар Аллагьны халкъыны дуалары эди+. 9Олар янгы бир йыр булан булай айтдылар:

– Китапны алып, ону мюгьюрлерин тайдырмагъа лайыкълы Сенсендир.

Неге тюгюл де, Сен оьлтюрюлдюнг ва Оьз къанынг булан Ал
лагь учун гьар халкъны, гьар къавумну, гьар тилде
сёйлейгенлени ва гьар миллетни адамларын къутгъардынг+.

10Аллагьыбызгъа къуллукъ этмек учун, Сен олардан Оьзюнгню халкъынгны – дин къуллукъчуларынгны яратдынг. Олар дюньяда гьакимлик этип туражакълар+.

11Сонг къарап, кёп санавда малайиклени тавушларын эшитдим. Малайиклер минглер булан бар эди, оланы санавун да токъташдырмагъа къыйын эди. Олар тахны, жанлы затланы ва тамазаланы къуршап алып, гючлю тавуш булан булай йырлайгъанын эшитдим:+

12– Къурбан этилген Къозу лайыкълыдыр.

Гьакимликге, байлыкъгъа, гьакъылгъа, къудратгъа, гьюрметге, макътавгъа ва алгъышгъа лайыкълы Одур!+

13Сонг мен кёкдеги, ердеги, ерни тюбюндеги, денгиздеги – бары да ерлердеги бютюн жанлы махлукъну булай йырлайгъанын эшитдим:

– Тахда Олтургъангъа ва Къозугъа гьар даим де алгъыш ва гьюрмет, макътав ва къудрат болсун!+

14Дёрт де жанлы зат:

– Амин, – деп айта эдилер. Тамазалар да баш уруп сужда этдилер+.

6

Етти мюгьюр

6^1Къозу етти мюгьюрден бирин тайдыргъанын гёрдюм. Сонг дёрт жанлы затны бириси кёк кёкюрегендей гючлю тавуш булан:

– Гел! – дегенин эшитдим+. 2Къарагъанда, алдымда акъ атны гёрдюм! Шо атгъа минген атлыны къолунда жаясы бар эди ва огъар таж берилген эди. Уьстюн гелмек учун, О уьстюнлюкню алывчу гьисапда чыкъды.

3Къозу экинчи мюгьюрню тайдыргъанда, экинчи жанлы затны:

– Гел! – деп айтгъанын эшитдим. 4Сонг башгъа бир ат, гюрен ат чыкъды. Шо атгъа минген атлыгъа уллу бир къылыч ва дюньяда инсанлар бир бирин оьлтюрюп, оланы парахатлыкъдан магьрюм этмек учун гюч берилген эди+.

5Къозу уьчюнчю мюгьюрню тайдыргъанда, уьчюнчю жанлы затны:

– Гел! – деп айтгъанын эшитдим. Къарап, бир къара ат гёрдюм. Шо атгъа минген атлыны къолунда мизан терезелер бар эди. 6Сонг дёрт де жанлы затны арасындан гелеген тавушну эшитдим. Шо тавуш:

– Бир гюнлюк алапагъа – бир увуч будай, бир гюнлюк алапагъа да – уьч увуч арпа, тек зайтун майгъа да, чагъыргъа да зарал этмессен! – деп сёйледи+.

7Къозу дёртюнчю мюгьюрню тайдыргъанда, дёртюнчю жанлы затны тавушун эшитдим. О:

– Гел! – деп айтды. 8Къарагъанда, бир жийрен ат гёрдюм. Шо атгъа минген атлыны аты Оьлюм эди, ону арты булан ахырат да геле эди. Олагъа ерни дёрт пай этгенде бир пайыны уьстюнде гьакимлик берилген эди: къылыч булан, ачлыкъ булан, оьлюм гелтиреген таун аврув булан, къыр жанлар булан оьлтюрмеге болсун деп+.

9Къозу бешинчи мюгьюрню тайдырагъанда, къурбанлыкъны салагъан ерни тюбюнде мен Аллагьны каламы учун ва оьзлени шагьатлыгъы учун оьлтюрюлгенлени ругьларын гёрдюм+. 10Олар:

– Гьей сыйлы ва гьакъ болгъан Есибиз Аллагь! Дюньяда яшайгъанлагъа дуван этип, олардан къаныбыз саялы оьч алмакъ учун, дагъы да нечакъы заман токътап туражакъсан? – деп гючлю кюйде къычырдылар+. 11Оланы гьарисине акъ абалар берилди. Олагъа Аллагьны къуллукъчуларындан ва иман къардашларындан оьзлер йимик оьлтюрюлмеге гереклилени санаву битгенче токъталсын деп айтылды+.

12Сонг Къозу алтынчы мюгьюрню тайдырагъанны гёрдюм. Шо заман бирден гючлю кюйде ер тербенди, гюнеш, къылдан тохулгъан къап йимик, къаралып гетди, ай буса къандай къызарып къалды+. 13Гючлю ел чыкъгъанда, тереклердеги инжир тёгюлегенде йимик, кёкдеги юлдузлар ерге тёгюлдю. 14Кёк чырмалып, бир тююндей болду, бары тавлар ва атавлар буса ерлеринден тербенди+.

15Дюньяны пачалары, оьр къуллукълу адамлар, асгербашлары, байлар ва гьакимлер – бары да адамлар, къуллар да, азатлар да, анакълагъа ва ярланы арасына гирип яшындылар. 16Олар тавлагъа ва ярлагъа:

– Бизин уьстюбюзге тюшюгюз! Тахда Олтургъандан ва Къозуну къазапланывундан бизин яшырыгъыз!+
17Неге тюгюл де, Оланы къазапланывуну уллу гюню гелди, огъар ким чыдамагъа болажакъ? – деп сёйлей эдилер+.

7

Мюгьюрленген 144000 адам

7^1Мундан сонг ер юзюню дёрт де мююшюнде токътагъан дёрт малайикни гёрдюм. Не къуругъа, не денгизге, не гьеч бир терекге уьфюрмесин деп, булар дюньяны дёрт де елин тутуп сакълагъан эдилер. 2Гюнтувушдан таба гётерилип гелеген ва гьакъ Аллагьны мюгьюрюн къолуна тутгъан башгъа бир малайикни де гёрдюм. Бу малайик къуругъа ва денгизге зарал этмеге ихтияр берилген дёрт де малайикге бек къычырып булай айтды:

3– Аллагьыбызны къуллукъчуларыны барыны да мангалайларына биз мюгьюр басып битгинче, я къуругъа, я денгизге, я тереклеге зарал этмегиз+. 4Сонг мен мюгьюр басылып белгиленгенлени санавун эшитдим. 144000 адам мюгьюрленген эди. Олар Исрайылны бары да къавумларындан чыкъгъан адамлар эди:

5Ягьуданы къавумундан 12000 адам,

Рубимни къавумундан 12000,

Гадны къавумундан 12000,

6Ашерни къавумундан 12000,

Нафталини къавумундан 12000,

Манашаны къавумундан 12000,

7Симионну къавумундан 12000,

Левийни къавумундан 12000,

Иссакарны къавумундан 12000,

8Зебулунну къавумундан 12000,

Юсупну къавумундан 12000,

Бенияминни къавумундан да 12000 адам мюгьюр басылып белгиленди.

Акъ абалар гийген санавсуз халкъ

9Мундан сонг къарагъанда, санавсуз даражада кёп халкъны гёрдюм. Онда гьар миллетден, гьар къавумдан, гьар халкъдан, гьар тюрлю тиллерде сёйлейгенлерден адамлар бар эди. Олар тахны ва Къозуну алдында токътагъан эдилер. Оланы уьстюнде акъ абалары, къолларында да хурма терекни бутакълары бар эди+. 10Олар гючлю тавуш булан булай къычырдылар:

– Къутгъарылыв тахда олтургъан Аллагьыбыздадыр ва

Къозудадыр!+

11Тахны, тамазаланы ва дёрт де жанлы затны айланасында бары да малайиклер токътагъан эдилер. Олар тахны алдында баш уруп, Аллагьгъа сужда этдилер+. 12Олар булай къычыра эдилер:

– Амин! Алгъыш, макътав, гьакъыл, шюкюрлюк,
гьюрмет, гюч ва къудрат
гьар даим де Аллагьыбыздадыр!+

13Сонг тамазалардан бири магъа:

– Акъ абалар гийген бу адамлар кимлердир? Булар къайдан гелген? – деп сорады.

14Мен булай айтдым:

– Бийим, оьзюнг билесен.

Шо заманда о булай айтды:

– Булар шо уллу балагьдан оьтюп гелгенлер. Оьзлени абаларын жувуп, олар Къозуну къаны булан агъартгъанлар+. 15Шогъар гёре олар Аллагьны тахыны алдында токътагъанлар ва Ону ибадатханасында гечеси гюню булан Огъар къуллукъ этелер. Тахда Олтургъаны буса олар булан яшап къалажакъ ва оланы къоруп сакълап туражакъ. 16Олар дагъы ач болмажакълар, сувсаплыкъдан инжинмежеклер, гюн ва башгъа бир яллав оланы дагъы инжитмежек+. 17Тахны ортасында токътагъан Къозу, къойчу малларыны гьайын этегенде йимик, оланы гьайын этежек. О оланы алып юрюжек ва яшав береген сувну булакъларына элтежек. Аллагь да оланы гёзлериндеги гьар гёзьяшны сибирип тайдыражакъ+.

8

Еттинчи мюгьюрню тайдырылыву

8^1Къозу еттинчи мюгьюрню тайдыргъан заманда, кёклерде ярым сагьатгъа ювукъ шыплыкъ болуп турду+. 2Мен Аллагьны алдында токътагъан етти малайикни гёрдюм. Олагъа етти сюр берилди+.

3Сонг бирдагъы бир малайик гелип, къурбанлыкъны салагъан ерни янында токътады. Ону къолунда жыжымлары булангъы алтын савут бар эди. Огъар кёп от берилди. Шо от тютейгенде, арив ийис чыгъара эди. Буланы барын да о Аллагьны бары да халкъыны дуалары да булан бирге тахны алдындагъы алтын къурбанлыкъны салагъан ерни уьстюне салмагъа герек эди+. 4Яллайгъан ийисли затны тютюню Аллагьны халкъыны дуалары булан бирге малайикни къолундан Аллагьгъа багъып гётерилди+. 5Сонг малайик, савутну алып, къурбанлыкъны салагъан ерни уьстюндеги ялынны тёгюп, ону толтурду ва ер юзюне багъып ташлады. Шо заман дюньяда кёк кёкюреп, яшмын яшнап, ерлер тербенип гетди+.

Етти сюр

6Къолларына сюрлени тутгъан етти де малайик оланы чалмагъа онгарылды. 7Биринчи малайик сюр чалды – ерге къан булан къатышгъан буз ва от ташланды. Ерни уьчден бир пайы, тереклени уьчден бир пайы ва гьар тюрлю яшыл отлар яллады+.

8Экинчи малайик сюр чалды – яллайгъан тавгъа ошайгъан бир уллу зат денгизге тюшдю, денгизни уьчден бир пайы къангъа айланды+. 9Денгизде яшайгъан бары да жанланы уьчден бир пайы оьлдю, бары да гемелени уьчден бир пайы дагъылды.

10Уьчюнчю малайик сюр чалды – оьзенлени ва булакъланы уьчден бир пайыны уьстюне кёкден чыракъдай яллайгъан бир уллу юлдуз тюшдю+. 11О юлдузну аты Ювушандыр. Сувланы уьчден бир пайы оьтесиз бек аччы болду. Шо аччы сувну ичип, кёп адамлар оьлдю.

12Дёртюнчю малайик сюр чалды – гюнешни уьчден бир пайы, айны уьчден бир пайы ва юлдузланы уьчден бир пайы дагъылгъандай болду. Оланы уьчден бир пайы къаралды, гюндюзню ва гечени де уьчден бир пайы ярыкъсыз къалды+.

13Мен къарап турагъанда, бирден кёкню ортасында учуп барагъан къаракъушну гёрдюм. О:

– Узакъ къалмай къалгъан уьч де малайик де сюр чалажакъ. Ер юзюнде яшайгъанланы гьалына адаршай! Адаршай! Адаршай болсун! – деп къычырды.

9

9^1Бешинчи малайик сюр чалды ва мен кёкден ерге тюшген юлдузну гёрдюм. Бу юлдузгъа тюпсюз къуюну ачгъычы берилди+. 2О тюпсюз къуюну ачгъанда, ондан бир уллу очакъдан йимик кёп тютюн чыкъды. Бу тютюн гюнешни ва кёкню къаралтып йиберди. 3Тютюнню ичинден кёп санавда ченгертки чыгъып, ер юзюне яйылды. Олагъа да дюньядагъы акъырапланы гючю йимик бир гюч берилди+. 4Олагъа ердеги гьар тюрлю отгъа ва тереклеге зиян этмек гери урулду, амма олагъа мангалайында Аллагьны мюгьюрю ёкъ адамлагъа зиян этмеге ихтияр берилди+. 5Адамланы оьлтюрмек бу ченгерткилеге гери урулгъан эди, олагъа янгыз беш айны узагъында азап берип турмагъа ихтияр берилди. Акъырап хапгъанда, нечик азап чеге буса, адамлар шолай азап чегип турдулар. 6Шо гюнлерде инсанлар оьлюм ахтарып айланажакълар, амма тапмажакълар; олар оьлюмге гьасирет болажакълар, амма оьлюм олардан ари къачажакъ+.

7Ченгерткилени гёрюнюшю урушгъа деп гьазирленген асгер атлагъа ошай эди. Оланы башларында алтын тажлагъа ошайгъан бир затлар бар эди, юзлери буса инсанны юзюне ошай эди. 8Чачлары къатынгишини чачларына, тишлери де арсланкъапланны тишлерине ошай эди. 9Оланы уьстлеринде темирдей къатты гюбелери бар эди, къанатларыны къавгъасы буса урушгъа деп тербенген ат арбаланы къавгъасы йимик эди. 10Акъырапланыкине ошайгъан къуйрукълары ва окълары бар эди. Инсанланы беш ай азап чекдирип туражакъ гючю оланы къуйрукъларында эди. 11Оланы уьстюнде пача болуп тюпсюз къуюну малайиги де бар эди. Бу малайикни аты – ягьудиче Абадон, грекче буса Аполион[*].

12Биринчи балагь гетди, къара чы, мундан сонг дагъы да эки балагь бар эди+.

13Алтынчы малайик сюр чалды, мен де Аллагьны алдындагъы алтын къурбанлыкъны салагъан ерни дёрт мююзюнден гелеген бир тавуш эшитдим+. 14Шо тавуш сюр тутгъан алтынчы малайикге:

– Уллу Фират оьзенни янында байланып сакъланагъан дёрт де малайикни йибер, – деп айтды+. 15Шо сагьат ва гюн, ай ва йыл учун гьазирленген дёрт малайик инсанланы уьчден бир пайын оьлтюрмек учун йиберилди. 16Оланы асгеринде эки юз миллион атлы бар эди. Шоланы санавун мен оьзюм эшитдим.

17Магъа гёрюнген кюйде атлар да, атлылар да булай эди: оланы уьстюнде от ялын йимик къызыл, авур гёк ва кюкюртдей сари тюслю гюбелери бар эди. Атланы башлары арсланкъапланланы башларына ошай эди. Оланы авузларындан от, тютюн ва кюкюрт чыгъа эди. 18Инсанланы уьчден бир пайы оланы авзундан чыгъагъан отдан, тютюнден ва кюкюртден – бу уьч де балагьдан оьлдю. 19Атланы гючю авузларында ва къуйрукъларында эди, неге тюгюл де оланы къуйрукълары башлары булангъы йыланлардай эдилер. Шо къуйрукълары булан олар инсанлагъа зарал гелтире эдилер.

20Бу балагьдан оьлмеген инсанлар товба этмедилер. Олар алда йимик, жинлеге, не гёрюп, не эшитип, не юрюп болмайгъан алтындан, гюмюшден, багъырдан, ташдан ва агъачдан этилген аллагьлагъа къуллукъ эте эдилер+. 21Олар адам оьлтюргени, этеген халмажчылыкълары, зиначылыкълары ва уручулукълары саялы товба этмеген эдилер+.

10

Китабы булангъы малайик

10^1Сонг мен кёкден тюшюп гелеген гючлю бир башгъа малайикни гёрдюм. О булутгъа чырмалгъан эди, башыны уьстюнде энемжая бар эди. Ону юзю гюнешге ошай эди, бутлары буса от багъаналар йимик эди+. 2Малайикни къолунда ачылгъан гиччи бир китабы бар эди. О онг аягъын денгизни, сол аягъын буса къуруну уьстюне басды. 3О гючлю тавуш булан къычырды; ону къычырыгъы арсланкъапланны къычырагъанына ошады. Къычырагъанда, етти кёк кёкюревдей аваз болду. 4Етти кёк кёкюревню эшитгенде, мен язмагъа онгарылдым, амма кёклерден бир тавуш магъа:

– Етти кёк кёкюревню сыр этип сакълап къой. Шону язма, – деп айтды+.

5Денгизни де, къуруну да уьстюне аякъларын басып токътагъан шо мен гёрген малайик онг къолун кёкге багъып гётерди. 6Кёклени ва онда яшайгъанланы, ерни ва онда яшайгъанланы, денгизни ва онда яшайгъанланы Яратгъанны ва гьар даим Яшайгъанны аты булан ант этди. О булай айтды:

– Дагъы артгъа салынмажакъ! 7Амма еттинчи малайик сюр чалгъан гюнлерде Аллагьны сырлы хыялы толу кюйде тамамланажакъ. Шо гьакъда О Оьзюню къуллукъчулары болгъан пайхаммарлагъа билдирди+.

8Сонг кёклерден гелген шо тавуш магъа бирдагъы керен де:

– Барып, денгизни ва къуруну уьстюнде токътагъан малайикни къолундан шо ачылгъан китапны ал, – деп айтды.

9Мен малайикни къырыйына барып, огъар шо ачылгъан китапны магъа берсин деп тиледим. Малайик магъа:

– Ма, муну алып аша. Бу сени къурсагъынгны аччы этежек, авзунгда буса бал ашагъандай татли болажакъ, – деп айтды+. 10Малайикни къолундан китапны алып, мен ону ашадым. Авзум бал ашагъандай татли болуп къалды, къурсагъым аччылыкъдан буруп буруп аврумагъа башлады. 11Шо заман магъа:

– Сагъа дагъы да кёп халкълагъа, миллетлеге, гьар тюрлю тиллерде сёйлейгенлеге ва пачалагъа байлавлу Аллагьны атындан сёйлемеге герекли болажакъ, – деп айтдылар.

11

Эки шагьат

11^1Магъа шазынгъа ошайгъан бир таякъ бердилер ва булай айтылды:

– Барып, муну булан Аллагьны ибадатханасын, къурбанлыкъны салагъан ерни оьлче ва онда ибадат этегенлени сана+. 2Ибадатхананы тышдагъы абзарындагъыланы санамассан, неге тюгюл тышдагъы абзар ят халкълагъа берилген. Олар сыйлы шагьарны 42 ай таптап туражакълар+. 3Мен эки шагьатыма къудрат бережекмен ва олар кирлер де гийип, 1260 гюн Аллагьны атындан сёйлежеклер.

4Бютюн дюньяны Раббисини алдында токътагъан эки зайтун терек ва эки шамчыракъ шо шагьатлардыр. 5Эгер гьеч бирев олагъа зиян этмеге къараса, шо шагьатланы авузларындан от чыгъып, душманланы ёкъ этежек. Олагъа зиян этмеге сюйген гьар ким шолай оьлежек+. 6Аллагьны атындан сёйлейген вакътисинде янгур явмасын деп, оланы кёклени бегитеген къудраты бар эди. Оланы сувну къангъа айландырагъан ва нече керен сюйсе де, дюньягъа гьар тюрлю балагьланы гелтиреген къудраты да бар эди+.

7Олар оьзлени шагьатлыгъын толу кюйде тамамлагъан заманда, тюпсюз къуюдан чыгъагъан къыр жан, оланы уьстюне чабып, уьстюн гележек ва оланы оьлтюрежек+. 8Оланы сюеклери уллу шагьарны – оланы Раббиси хачгъа илинген шагьарны орамында ташланып къалажакъ. Бу шагьаргъа шартлы къайдада Содом яда Мисри деп айтыла. 9Гьар халкъдан, гьар къавумдан, гьар миллетден ва гьар тюрлю тиллерде сёйлейгенлерден болгъан адамлар, уьч гюн ярымны узагъында олагъа къарап туруп, сюеклерин гёммеге къоймажакъ+. 10Ер юзюнде яшайгъан инсанлар, оланы оьлмеклигинден сююнюп, шатланажакълар, байрам этежеклер, бир бирине савгъатлар йибережеклер, неге тюгюл бу эки де пайхаммар ер юзюнде яшайгъанлагъа кёп азап бергенлер.

11Амма уьч гюн ярымдан сонг Аллагьны яшав береген ругьу шагьатланы къаркъараларыны ичине гирди ва олар аякъгъа турдулар. Шону гёргенлени барысына да бир бек уллу къоркъув гелди+. 12Эки де шагьат кёкден:

– Мунда гётерилигиз, – деген гючлю тавушну эшитди. Сонг олар душманларыны гёзюню алдында, булутгъа да минип, кёкге чыкъдылар+. 13Шо вакъти гючлю кюйде ер тербенди ва шагьарны ондан бир пайы дагъылды. Етти минг адам оьлдю, къалгъанлагъа уллу къоркъув гелди ва олар кёклердеги Аллагьгъа макътавлар этдилер+.

14Экинчи балагь шолай битди, къара чы, уьчюнчю балагь буса алгъасап геле эди+.

Еттинчи малайикни сюр чалыву

15Еттинчи малайик сюр чалды – кёклерде булай къычырагъан гючлю авазлар чыкъды:

– Бютюн дюньягъа гьали Раббибиз ва Ону Месигьи
гьакимлик этме башлажакъ. Энни О гьар даим
гьакимлик этип туражакъ!+

16Аллагьны алдында оьзлени тахларында олтуруп турагъан йигирма дёрт тамаза, баш уруп Аллагьгъа сужда этип,+
17булай айтдылар:

– Гьей бары да затны Еси болгъан Раббибиз Аллагь,
даим Бар Болгъан, гьали де Бар!

Бютюн къудратны Оьзюнге алып, гьакимлик этме
башлагъанынг учун, Сагъа шюкюр этебиз+.

18Имансызлар къазапландылар, гьали Сени къазапланывунгну гезиги етишди.

Оьлюлеге дуван этмеге, къуллукъчуларынг болгъан
пайхаммарлагъа, Сени халкъынга ва Сени атынгдан къоркъагъанлагъа – гиччи болсун, уллу болсун –
тийишли гьагъын бермеге заман гелди.

Дюньяны бузагъанланы буса ёкъ этмеге вакъти етишди+.

19Сонг Аллагьны кёкдеги ибадатханасы ачылды ва ибадатханада Ону сыйлы сандыгъы гёрюндю. Яшмын яшнады, кёк кёкюреди, ерлер тербенди, гючлю буз явду+.

12

Къатын ва аждагьа

12^1Кёкде бир уллу тамаша аламат – гюнеш гийген бир къатынгиши гёрюндю. Ону аякъ тюбюнде ай, башында да он эки юлдуздан тажы бар эди+. 2Къатын айлы эди. Яш табагъан болжалы ювукълашып, о тулгъакъ тутуп къычыра эди.

3Сонг кёкде бирдагъы бир аламат – етти башы, он мююзю ва гьар башында бирер тажы булангъы бир уллу къызыл ялын тюслю аждагьа гёрюндю+. 4Ону къуйругъу кёкдеги юлдузланы уьчден бир пайын сибирип ерге тюшюрдю. Яш тувгъандокъ, ону ашамакъ учун, аждагьа яш табагъан къатынны къаршысында токътагъан эди. 5Къатын улан тапды. Шо улан, бары да халкълагъа къатты низам салып, гьакимлик этежек. Амма яшы Аллагьны янына, Ону тахына алынды+. 6Къатын буса дангылгъа, оьзю учун Аллагь гьазирлеген ерге къачып гетди. Онда 1260 гюнню узагъында ону гьайы этилип туражакъ+.

7Кёклерде дав башланды. Бир якъда Микайыл ва ону малайиклери ябушдулар, бириси якъда буса аждагьа оьзюню малайиклери булан дав этди+. 8Амма аждагьаны таман чакъы гючю етишмеди ва о малайиклери де булан кёклерде оьзюню ерин тас этди. 9Бу аждагьа шайтан ва иблис деп айтылагъан бырынгъы уллу йыландыр. Бютюн дюньяны алдатып тургъан бу аждагьа оьзюню малайиклери булан бирге ерге ташланды+.

10Шо заман мен кёклерден гючлю бир тавуш эшитдим. О булай айтды:

– Энни Аллагьыбызны къутгъарыву, къуваты булан
гьакимлик этивю ва Ону Месигьини къудраты етишди.

Гечеси гюню булан Аллагьыбызгъа бизин иман
къардашларыбызны сёгюп тургъан айыплавчусу
кёклерден тюшюрюлдю+.

11Олар Къозуну къаны булан ва оьзлени шагьатлыкъ сёзю булан ондан уьст гелдилер.

Олар оьз жанларын аямадылар ва оьлюмден де тартынмадылар+.

12Шогъар гёре, гьей кёклер ва онда яшайгъанлар, сююнюп
къалыгъыз!

Ерни ва денгизни гьалына адаршай, неге тюгюл иблис гьали онда гетди.

О гьали къазапланывдан толгъан, неге тюгюл болжалы аз къалгъанны биле+.

13Аждагьа оьзю дюньягъа ташлангъанын гёргенде, уланъяш тапгъан къатынны артындан чапды. 14Къатын дангылда оьзю учун гьазирленген ерге учуп гетмеге болсун деп, огъар бирзалим къаракъушну эки къанаты берилди. Онда уьч йыл ярымны узагъында ону гьайы этилип туражакъ. Онда къатын аждагьадан къорулуп сакъланажакъ+. 15Сонг къатынны агъыздырып алып гетмек учун, аждагьаны авзундан оьзен болуп сув агъылды. 16Амма ер къатынгъа кёмек этди. Ер авзун ачып, аждагьаны авзундан чыкъгъан оьзенни ютуп къойду. 17Шо заман аждагьа къатынгъа бек къазапланды. О къатынны къалгъан яшларына къаршы дав этмеге гетди. Олар Аллагьны буйрукъларын кютюп, Исагъа гьалал къуллукъ эте эдилер+. 18Аждагьа денгиз ягъада токътады.

13

Денгизден чыкъгъан къыр жан

13^1Мунда мен денгизден чыгъып гелеген бир къыр жанны гёрдюм. Ону он мююзю, етти башы, мююзлерини уьстюнде он тажы бар эди, башларыны уьстюнде де капир атлар язылгъан эди+. 2Мен гёрген къыр жан къыр мишикге ошай эди, тек ону аякълары аювнуки, авзу да арсланкъапланныки йимик эди. Аждагьа бу къыр жангъа оьзюню гючюн, тахын ва уллу гьакимлигин берген эди+. 3Къыр жанны башында алъякъда тийген бир оьлюр яра бар эди. Гьали шо яра сав болгъан эди. Бютюн дюньяны адамлары, огъар тамашалыкъ этип, къыр жанны арты булан гетди. 4Бу къыр жангъа оьзюню гючюн бергени учун, олар аждагьагъа сужда этдилер. Олар бу къыр жангъа да сужда эте эдилер ва:

– Бу къыр жангъа ошайгъан дагъы ким бар? Муну булан ким ябушуп болур? – деп сорай эдилер.

5Огъар оьктем ва капир сёзлер сёйлемеге ва къыркъ эки айны узагъында яманлыкъ этип турмагъа ёл къоюлду+. 6Авзун ачып, о Аллагьгъа, Ону атына, О яшайгъан ерге, демек кёклерде яшайгъанланы барына да, капир затланы сёйлей эди. 7Огъар Аллагьны халкъы булан дав этип, ондан уьст гелмеге ихтияр да берилди. Огъар гьар къавумну, гьар халкъны, гьар тюрлю тиллерде сёйлейгенлени ва гьар миллетни уьстюнде гьакимлик берилди+. 8Ер юзюнде яшайгъан, дюнья яралгъанчадан берли къурбан этилген Къозуну яшав китабында аты язылмагъан гьар инсан къыр жангъа сужда этежек+.

9Къулагъы барлар эшитсинлер!+
10Кимге есир болмагъа тарыкъ буса, о есир болур, кимге къылычдан оьлмеге тарыкъ буса, о къылычдан оьлюр. Аллагьны халкъындан буса чыдамлыкъ ва иман талап этиле+.

Ерден чыкъгъан къыр жан

11Сонг мен ерден чыгъып гелеген башгъа бир къыр жанны гёрдюм. Ону къозуланыки йимик эки мююзю бар эди, оьзю буса аждагьа йимик сёйлей эди. 12О биринчи къыр жанны бары толу гьакимлиги булан ону атындан иш гёре эди. Дюньяны ва онда яшайгъан бары да адамланы о шо замангъа оьлюр ярасы сав болгъан биринчи къыр жангъа сужда этмеге борчлу этди. 13О уллу муъжизатлар гёрсетди, гьатта бары да адамланы алдында кёкден ерге от тюшюрдю+. 14Оьзюне къыр жанны атындан этме берилген муъжизатлар булан о дюньядагъы адамланы башларын алдата эди. О дюньяда яшайгъанлагъа къылычдан оьлюр яра тийип сав болгъан биринчи къыр жанны келпетин этмеге буюрду+. 15Бу экинчи къыр жан биревю къыр жангъа этилген келпетине сёйлеп болардай яшав гюч берди. Шо келпет оьзюне сужда этмегенлени барын да оьлтюртмеге буюрду. 16Экинчи къыр жан бары да адамланы – гиччилени ва уллуланы, байланы ва ярлыланы, къулланы ва азатланы – онг къолуна яда мангалайына мюгьюр басып дамгъаламакъны талап этди. 17Шолай мюгьюрю ёкъ гишиге энниден сонг бир затны да не сатмагъа, не сатып алмагъа ярамай эди. Мюгьюрге къыр жанны аты яда ону атын белгилейген санав[*] язылгъан эди.

18Мунда гьакъыл герек. Гьакъылы бар гиши, гьисап этип, къыр жанны санавун чыгъаражакъ. О да инсанны санаву – алты юз алтмыш алты.

14

Къозу ва 144000 гиши

14^1Къарагъанда, мен Къозуну гёрдюм. О Сион тавну уьстюнде токътагъан эди. Ону булан бирге 144000 гиши де бар эди. Оланы мангалайларына Къозуну ва Ону Атасыны атлары язылгъан эди+. 2Кёкден гелеген бир сес эшитдим. Шо сес бир вакътини ичинде бек агъагъан оьзенни, гючлю кёк кёкюревню ва согъулагъан къомузланы тавушуна ошай эди+. 3144000 де гиши тахны алдында, дёрт жанлы затны ва тамазаланы алдында янгы йырны йырлай эди. Дюньядан къутгъарылгъан о 144000 адамдан башгъа дагъы бирев де бу йырны йырлап болмай эди+. 4Олар къатынгишилер булан ювукълукъ этип, яшавун похламагъан, оьзлени таза сакълагъан адамлар эди. Олар Къозу къайда барса да, Ону арты булан барагъан адамлар эди. Олар инсанланы арасындан къутгъарылып, Аллагьгъа ва Къозугъа тюшюмню башлапгъы пайы йимик берилди+. 5Оланы авзундан гьеч бир ялгъан сёз чыкъмагъан эди ва олар нарысталардай таза адамлар эди.

Уьч малайикни хабарлары

6Сонг мен кёкню ортасында учагъан бирдагъы бир малайикни гёрдюм. О ер юзюнде яшайгъанлагъа – гьар миллетге, гьар къавумгъа, гьар тюрлю тиллерде сёйлейгенлеге ва гьар халкъгъа билдирмек учун, даимлик Сююнч Хабарны алып геле эди. 7Гючлю тавуш булан малайик:

– Аллагьдан къоркъугъуз ва Огъар макътав этигиз! Неге тюгюл де, Ону дуваныны сагьаты гелди. Кёк булан ерни, денгизлер булан сув булакъланы Яратгъангъа сужда этигиз, – деп айтды.

8Ону арты булан экинчи малайик гелди. О:

– Тюп болду, тюп болду уллу шагьар Бабил! Неге тюгюл де, о оьзюню пасатлыгъына бакъгъан якъдагъы Аллагьны ачувуну чагъырын бары халкъгъа ичме борчлу этди, – деп айтды+.

9Экинчисини арты булан уьчюнчю малайик гелди. О гючлю тавуш булан булай айтды:

– Ким къыр жангъа ва ону келпетине сужда этсе, ким мангалайына яда къолуна ону мюгьюрюн басмагъа къойса,+
10шо адам Аллагьны ачувуну пияласындан Ону къазапланывуну сув къошулмагъан чагъырындан ичежек. О сыйлы малайиклени ва Къозуну гёз алдында отну ва яллайгъан кюкюртню ичинде азап чегежек+. 11Олар бар ерде гьар даим азап отуну тютюню чыгъып туражакъ. Къыр жангъа ва огъар этилген келпетге сужда этегенлеге, ону аты язылгъан мюгьюрню басдыргъанлагъа не гюндюз, не гече рагьатлыкъ болмажакъ.

12Аллагьны халкъы – Аллагьны буйрукъларын кютюп, Исагъа амин болгъанлар – чыдамлыкъ этмеге гереклер+.

13Сонг мен кёклерден булай сёзлени сёйлейген бир тавуш эшитдим:

– Яз: Раббибизге иманы булан оьлегенлер бу энниден сонг насиплилердир.

Аллагьны Ругьу булай дей:

– Дюр. Олар бары да къыйынлыкъларындан рагьатланажакълар. Этген яхшы ишлери оланы арты булан юрюп туражакъ+.

Дюнья тюшюмюн къайтарагъан заман

14Мундан сонг бир акъ булут гёрдюм. Булутну уьстюнде Инсанны Уланына ошайгъан бирев олтургъан эди. Ону башында алтын таж, къолунда да итти оракъ бар эди+. 15Сонг ибадатханадан бирдагъы бир малайик чыгъып, булутну уьстюнде Олтургъангъа гючлю тавуш булан:

– Орагъынгны йибер ва ормагъа башла, неге тюгюл оракъны заманы гелди ва дюнья тюшюмюн къайтармагъа заман етишди, – деп къычырды+. 16Шо заман булутну уьстюнде Олтургъан орагъын дюньягъа ташлады ва дюнья тюшюмю къайтарылды.

17Сонг кёклердеги ибадатханадан къолунда итти орагъы булангъы бирдагъы бир малайик чыкъды. 18Сонг къурбанлыкъны салагъан ерден башгъа бир малайик чыкъды. Огъар отну гьакимлиги берилген эди. О итти орагъы булангъы малайикге гючлю тавуш булан:

– Итти орагъынгны йибер ва дюнья юзюм бавундан юзюм салкъынланы жый, неге тюгюл олар бишген, – деп айтды. 19Малайик орагъын дюньягъа ташлады. Юзюмню жыйып, Аллагьны къазапланывуну юзюм сыгъагъан уллу ерине элтип ташлады+. 20Шагьарны ягъасындагъы юзюм сыгъагъан ерде юзюм тапталды. Ондан оьзендей болуп къан акъды. Шо къан оьзенни узунлугъу уьч юз чакъырымгъа ювукъ, теренлиги де атны тизгинине гелеген кюйде эди.

15

Етти малайик ва етти балагь

15^1Кёклерде башгъа бир уллу ва гьайран аламатны – ахырынчы етти балагь булан етти малайикни гёрдюм. Ахырынчы дейгеним, неге тюгюл шуну булан Аллагьны къазапланыву бите эди+. 2Отгъа къошулгъан шишадан болгъан денгиз йимик бир зат гёрдюм. Денгизни уьстюнде къыр жандан, ону келпетинден ва ону атын белгилейген санавдан уьст болгъанлар токътагъан эдилер. Оланы къолларында Аллагь берген къомузлар бар эди+. 3Олар Аллагьны къуллукъчусу Мусаны ва Къозуну йырын йырлай эдилер:

– Бары да затны Еси болгъан я Рабби Аллагь!

Сени ишлеринг уллудур ва гьайрандыр.

Гьей халкъланы Пачасы!

Сени ёлларынг адиллидир ва гьакъдыр+.

4Я Рабби! Сенден къоркъмайгъан, Сени атынга макътав
этмейген ким болур?

Неге тюгюл де, янгыз бир Сен сыйлысан.

Бютюн халкълар Сагъа сужда этмеге гележеклер, неге тюгюл Сени адилли ишлеринг ачыкъ кюйде гёрюндю!+

5Сонг мен къарап, кёклердеги шагьатлыкъ этеген чатырны – кёклердеги ибадатхананы ачылгъанын гёрдюм+. 6Ибадатханадан етти балагьы да булан етти малайик чыкъды. Олар таза, гёз къамашдырагъан кетен опуракълар гийген ва кёкюреклерине алтын байлавлар байлагъан эди+. 7Дёрт жанлы затны бири етти де малайикге гьар даим яшайгъан Аллагьны къазапланывундан толгъан етти алтын савут берди+. 8Ибадатхананы ичи Аллагьны макътавлугъуну ва къудратыны булутундан толду. Етти де балагь битмей туруп, ибадатхананы ичине бирев де гирип болмады+.

16

Аллагьны къазапланыву булангъы етти савут

16^1Ибадатханадан гючлю бир тавуш эшитилди. Бу тавуш етти малайикге:

– Барыгъыз, Аллагьны къазапланыву булангъы етти савутну ичиндеги затны ерге тёгюгюз, – деп айтды+.

2Биринчи малайик барып, оьзюню савутуну ичиндеги затны ерге тёкдю. Шондан сонг къыр жанны мюгьюрю басылып белгиленгенлеге ва ону келпетине сужда этегенлеге бек авуртагъан яман жужукалар чыкъды+.

3Экинчи малайик оьзюню савутуну ичиндеги затны денгизге тёкдю ва денгизни суву оьлюню къаны йимик бир къангъа айланып къалды. Денгизни ичиндеги бары да жанлы затлар оьлдю+.

4Уьчюнчю малайик оьзюню савутуну ичиндеги затны оьзенлеге ва сув булакълагъа тёкдю. Олар да шолай къангъа айланып къалды+. 5-6Сувлагъа гьакимлик этеген малайик айтгъан булай сёзлени эшитдим:

– Гьей Гьакъ ва Бар болгъан, Сыйлы, Сен адиллисен!

Неге тюгюл де, Сен гьакъ дуван гесе эдинг.

Олар Аллагьны халкъыны ва пайхаммарланы къанын тёкдю.

Олагъа лайыкълы болагъан кюйде Сен де олагъа
ичмеге къан бердинг++.

7Къурбанлыкъны салагъан ерден булай бир тавуш эшитдим:

– Дюр, бары да затны Еси болгъан Раббибиз Аллагь!

Сен адилли ва гьакъ кюйде дуван этесен+.

8Дёртюнчю малайик оьзюню савутуну ичиндеги затны гюнешни уьстюне тёкдю. Гюнешге оьзюню артыкъ яллаву булан инсанланы чиркитмеге ихтияр берилди. 9Уллу яллав оланы чиркитди ва олар балагьлагъа гьакимлик этеген Аллагьны атына налат бердилер. Олар товба этмедилер ва Ону атына макътав этмедилер+.

10Бешинчи малайик оьзюню савутуну ичиндеги затны къыр жанны тахыны уьстюне тёкдю ва къыр жанны пачалыгъы къарангылыкъгъа батып къалды. Инсанлар аврумакълыкъдан тиллерин хапдылар+. 11Оьзлер тарыгъан аврувлары ва яралары учун олар кёклердеги Аллагьгъа налат бердилер, амма этген ишлери саялы товба этмедилер.

12Алтынчы малайик оьзюню савутуну ичиндеги затны уллу Фират оьзенни уьстюне тёкдю. Бу оьзендеги сув къуруду ва Гюнтувушдан гелеген пачалагъа ёл ачылды+. 13Сонг мен аждагьаны авзундан, къыр жанны авзундан ва ялгъан пайхаммарны авзундан бакъалагъа ошайгъан уьч жин чыгъып гелегенин гёрдюм+. 14Олар бир тюрлю аламатлар гёрсетип болагъан жинлер эди. Жинлер бары да затны Еси болгъан Аллагьны Уллу Гюнюнде ябушмагъа дюньяны бары да пачаларын жыймакъ учун гетген эдилер+.

15Иса булай айтды:

– Къара чы, уручу йимик гелип къаларман! Ялангъач чыгъып биябур болмасын учун, айыкъ туруп, опуракъларын сакълайгъанлар насиплилердир+.

16Олар ягьудиче Армагедон деп айтылагъан ерге бары да пачаланы жыйдылар.

17Еттинчи малайик оьзюню савутуну ичиндеги затны гьавагъа тёкдю. Ибадатханадагъы тахдан:

– Болма тарыкъ зат болду! – деген гючлю тавуш эшитилди. 18Шо заман яшмынлар яшнады, кёклер кёкюреди ва ерлер тербенди. Инсанлар яралгъанлы ер юзюнде булай гючлю ер тербенив бир заманда да болмагъандыр+. 19Уллу шагьар ярылып, уьч гесек болду ва дюньяны уьлкелерини шагьарлары чёкдю. Аллагь уллу Бабилни де унутмады. Аллагьны къазапланывундан толгъан пияланы огъар да ичмеге тюшдю+. 20Бары да атавлар ёкъ болду, тавлар да дагъы къалмады+. 21Кёклерден таба инсанланы уьстюне гьариси къыркъ килолар гелеген кёп уллу буз явду. Бу балагь учун инсанлар Аллагьгъа налат бердилер, неге тюгюл зор уллу балагь гелген эди+.

17

Уллу къагьба къатын

17^1Къолуна етти савутну тутгъан етти малайикни бири мени яныма гелип:

– Мунда гел, кёп сувларда олтургъан уллу къагьба къатын нечик такъсырланажагъын гёрсетейим+. 2Бу дюньяны пачалары ону булан зина пасатлыкъ юрюте эди. Бу дюньяда яшайгъанлар да ону зина пасатлыгъыны чагъырындан эсиргенче иче эди, – деп айтды+.

3Мундан сонг малайик Аллагьны Ругьуну таъсиринден мени дангылгъа алып барды. Онда мен етти башлы, он мююзлю ва уьстюне капир атлар язылгъан къызыл къыр жанны уьстюнде олтургъан бир къатынгишини гёрдюм+. 4Къатын къызыл ва авур къызыл парча опуракълар гийген, алтын, къыйматлы ташлар, инжилер тагъып безенген эди. Къолунда да жиргенч затлардан ва оьзю юрютген зинаны наслыгъындан толгъан бир алтын пияласы бар эди. 5Ону мангалайына «Уллу Бабил – дюньяны къагьбаларыны ва бары да жиргенчликлерини анасы» деген бир сырлы маънасы булангъы ат язылгъан эди. 6Къатын Аллагьны халкъыны ва Исаны гьакъында шагьатлыкъ этгенлени къаны булан эсиргенин гёрюп, мен бек тамашалыкъ этдим+. 7Малайик магъа булай айтды:

– Сен негер тамаша боласан? Бу къатынны ва о минип олтургъан етти башлы ва он мююзлю къыр жанны сырын мен сагъа ачарман. 8Сен гёрген къыр жан бир заманларда болгъан, гьали буса ёкъ. Бираздан сонг о тюпсюз къуюдан чыгъажакъ ва даимге ёкъ болажакъ. Ер юзюнде яшайгъан ва дюнья яралгъандан берли оьзлени атлары яшав китабына язылмагъанлар, къыр жанны гёргенде, тамаша болажакълар. Неге тюгюл де, о бир заманларда болгъан, гьали буса ёкъ, амма бирдагъы керен гележек+.

9Мунда англав ва гьакъыл тарыкъ. Етти баш – уьстюнде къатын олтургъан етти тёбе. Бир вакътини ичинде олар етти пача да дюр. 10Олардан бешевю гьали ёкъ, бири гьали де пачалыкъ этип тура, башгъа бири гьали де гелип битмеген. Гелгенде де, о аз заман тюгюл къалмажакъ. 11Бир заманларда болгъан, гьали буса ёкъ къыр жан сегизинчи пачадыр, еттини биридир. Бары да оьзгелери йимик, о да ёкъ болажакъ.

12Сен гёрген он мююз он пачадыр. Олар гьали де пача гьакимлигин алып битмегенлер, амма къыр жан булан бирге бир сагьатгъа пача гьакимлигин алажакълар+. 13Оланы мурады бир: олар оьзлени гьакимлигин ва гючюн къыр жангъа бережеклер. 14Олар Къозугъа къаршы ябушажакълар, амма Къозу олардан уьстюн гележек, неге тюгюл Къозу раббилени де Раббисидир, пачаланы да Пачасыдыр. Ону булан бирче болгъанлар чакъырылгъанлардыр, танглалгъанлардыр ва Огъар амин болгъанлардыр+.

15Малайик магъа дагъы да булай айтды:

– Къагьба къатын олтургъан ерде сен гёрген сувлар халкъланы, къавумланы, гьар тюрлю тиллерде сёйлейгенлени ва миллетлени белгисидир. 16Сен гёрген къыр жан да, он мююз де бу къагьба къатынны гёрюп ярамайлар. Ону талап, ялангъач къояжакълар, этин ашап, отда яндыражакълар+. 17Аллагь о пачаланы юреклерине Оьзю сюйгенни этдирмек деген бир хыялны салды. Аллагьны сёзлери яшавгъа чыкъгъанча, олар оьзлени гьакимлигин къыр жангъа бермеге рази болажакъ. 18Сен гёреген къатын дюньяны бары да пачаларыны уьстюнде гьакимлик этип турагъан уллу шагьардыр.

18

Уллу шагьар Бабилни тюп болуву

18^1Мундан сонг кёкден тюшюп гелеген башгъа бир малайикни гёрдюм. Огъар уллу гьакимлик берилген эди ва дюнья ону макътавлугъу булан шавлалангъан эди. 2О гючлю тавуш булан къычырып булай айтды:

– Тюп болду, тюп болду уллу шагьар Бабил!

О гьар тюрлю жинлер, гьар тюрлю шайтанлар жыйылагъан ерге, гьар тюрлю мурдар къушланы, гьар тюрлю мурдар ва жиргенч гьайванланы уясына айланып битди+.

3Неге тюгюл де, бары да халкълар ону зиналыгъыны ва

Аллагьны къазапланывуну чагъырындан ичди.

Дюньяны пачалары ону булан зиналыкъгъа тюшдюлер,
савдюгерчилери де ону гьайбатлыгъы булан байлыкъ къазандылар+.

4Кёкден бирдагъы башгъа тавуш эшитдим. О булай айтды:

– Гьей Мени халкъым! Ону гюнагьларына ортакъчы болмас учун, огъар гележек балагьлагъа тюшмес учун, ондан чыгъып тай!

5Ону уьстюне тюшген гюнагьлары кёкге етишди ва ону
яманлыкъларын Аллагь унутмады.

6Огъар оьзю бергенге гёре беригиз, ишлерине гёре эки къабат къайтарышын этигиз, чагъыр береген пияласына эки
керен артыкъ гючлю чагъырдан тёгюгюз+.

7О оьзюне нечакъы гьайбатлыкъ ва макътавлукъ гелтирген буса, огъар шончакъы къайгъы ва азап гелтиригиз.

О: «Мен бир тул къатын тюгюлмен. Мен пача къатын йимик олтургъанман.

Мен бир заманда да пашманлыкъны гёрмесмен», – деп
макътанды.

8Шо саялы да ахыры бир гюн огъар гьар тюрлю балагьлар етежек:

оьлюм, авур агь урувлар ва уллу ачлыкъ.

О отгъа салынып яллатылар, неге тюгюл огъар дуван этген Раббибиз Аллагь къудратлыдыр+.

9Шагьар булан зина этип, ону байлыгъындан кеп чегип тургъан дюньяны пачалары о яллайгъан отну тютюнюн гёрген заманда, огъар яс этип йылажакълар. 10Ону азап чегегенинден къоркъмакълыкъдан йыракъдан туруп, булай айтажакълар:

«Адаршай, адаршай уллу шагьаргъа! Гючлю шагьар Бабил!

Бир сагьатны ичинде такъсырланып битдинг!»

11Ер юзюню савдюгерчилери огъар яс этип йылайлар, неге тюгюл оланы малларын бирев де дагъы сатып алмай. 12Оланы алтынын, гюмюшюн, къыйматлы ташларын ва инжилерин, юкъкъа кетен, йибек, авур къызыл ва къызыл парча къумачларын, багьалы агъачларын, пилни сюегинден, багъырдан, темирден ва мармар ташдан этилген затларын, 13дарчинлерин, атирлерин, атирли балгьамларын ва майларын, чагъырларын, зайтун майын, унун ва будайын, туварларын ва къойларын, атларын ва арбаларын, къулларын, инсанланы жанларын дагъы бирев де сатып алмай. 14Олар: «Сени жанынг ушатагъан емишлеринг сени къолунгда дагъы ёкъ. Бары да байлыкъларынг ва макътавлугъунг къолунгдан чыкъды ва бир заманда да дагъы къайтып гелмежек», – деп айтажакълар. 15Бабил шагьар себепли болуп къазангъан савдюгерчилер, ону азап чегегенинден къоркъмакълыкъдан йыракъда токътажакълар. 16Олар булай йылап яс этежеклер:

«Адаршай, адаршай уллу шагьаргъа!

О юкъкъа кетенден, авур къызыл ва къызыл парча опуракъ гийген эди, алтын, къыйматлы ташлар ва инжилер булан безенген эди.

17Бары да бу байлыкъ бир сагьатны ичинде ёкъ этилди!»

Гьар гемени еси, ёлчулар, денгизчилер ва денгизден къазанып яшайгъан гьар адам арекден туруп къаражакъ. 18О яллайгъан отну тютюнюн гёрген заманда: «Бу уллу шагьаргъа тенг гелеген шагьар дагъы бир заманда да болгъанмы экен?» – деп къычыражакълар. 19Башларына кюл де себип, олар булай йылап, яс этип къычыражакълар:

«Адаршай, адаршай уллу шагьаргъа!

Денгизде гемелери болгъанлар барысы да сени булан бай болдулар!

Бир сагьатны ичинде сен гьеч болдунг!

20Гьей кёклер, Аллагьны халкъы, элчилер ва пайхаммарлар! Ону башына къопгъан гьалдан сююнюгюз! Неге тюгюл де, сизге этген затлары саялы Аллагь ону такъсырлагъан».

21Сонг гючлю бир малайик, уллу тирменташ чакъы бир ташны алып, ону денгизге ташлап йиберип, булай айтды:

– Бабилни де шолай гюч булан ташлажакъ ва дагъы бирев де ону гёрюп болмажакъ.

22Йырлайгъанланы, къомуз согъагъанланы, балабан ва зурнай согъагъанланы сеслери сенде дагъы эшитилмежек, дагъы сенде саниятчылар болмажакъ, айланагъан
тирменташланы къавгъасы да сенде дагъы эшитилмежек.

23Сенде дагъы бир заманда да чыракъ ярыкъ гёрюнмежек, гиевню ва гелинни тавушларын дагъы бирев де эшитмежек.

Неге тюгюл де, сени савдюгерчилеринг дюньяны вазирлери эди;
неге тюгюл де бары да халкъланы сени халмажчылыгъынг
алдатды.

24Амма пайхаммарланы, Аллагьны халкъыны ва дюньядагъы бары да оьлтюрюлгенлени къаны мунда табулду+.

19

Кёклерде кёп халкъны къуваныву

19^1Мундан сонг мен кёклерде бир кёп халкъныки йимик гючлю тавушланы эшитдим. Олар булай къычыра эдилер:

– Макътав! Къутгъарылыв, макътав ва къудрат
Аллагьыбызникидир!+
2Ону дуванлары гьакъдыр ва адиллидир.

Зинасы булан дюньяны пасат ёлгъа салгъан къагьба къатынны такъсырлады.

Аллагь Оьзюню къуллукъчуларыны къаны учун ондан оьч алды+.

3Олар бирдагъы керен булай къычырдылар:

– Макътав! Ону азап отуну тютюню оьрге гётериле ва гьар
даим гётерилип туражакъ+.

4Йигирма дёрт тамаза ва дёрт жанлы зат, баш уруп тахыны уьстюнде олтургъан Аллагьгъа сужда этип:

– Амин! Макътав! – деп къычырдылар+.

5Тахдан булай тавуш эшитилди:

– Гьей Аллагьны бары да къуллукъчулары, Ондан
къоркъагъанлар – гиччилер ва уллулар!
Аллагьыбызгъа макътав этигиз!+

6Мундан сонг мен гюп болгъан халкъны оькюрювюдей, неде шаршарны къавгъасыдай, неде гючлю кёк кёкюревлени авазыдай бир затны булай дегенин эшитдим:

– Макътав! Бары да затны Еси болгъан Раббибиз гьакимлик эте тура!+

7Сююнейик, шат болайыкъ! Огъар макътавлукъ этейик!

Къозуну той сагьаты етишди. Ону гелешмиши гьазир болду+.

8Гиймек учун огъар юкъкъа, ачыкъ тюслю ва таза кетен
опуракъ берилди.

Бу кетен Аллагьны халкъыны муъмин ишлерини белгисидир+.

9Шо заман малайик магъа:

– Яз: Къозуну тоюна чакъырылгъанлар насиплилердир! – деп айтды.

– Бу Аллагьны гьакъ сёзлеридир, – деп де къошду.

10Шо заман огъар сужда этмеге деп, аякъларыны алдында баш урдум. О буса магъа:

– Шолай этме! Сен де, Исагъа гьалал къуллукъ этеген иман къардашларынг да йимик, мен де Аллагьны бир къуллукъчусуман. Аллагьгъа сужда эт! Аллагьны атындан сёйлемекни мурады Исаны гьакъында шагьатлыкъ этмекдир, – деп айтды+.

Акъ атгъа минген атлы

11Мен ачылгъан кёклени ва акъ атны гёрдюм. Атгъа минген атлыгъа Амин ва Гьакъ деп айтыла эди. Неге тюгюл де, О адилли кюйде дуван эте ва дав юрюте эди. 12Ону гёзлери янагъан от йимик эди, башында да кёп тажлары бар эди. Ону уьстюне Оьзюнден башгъа бирев де билмейген ат язылгъан эди+. 13О къангъа батгъан аба гийген эди ва Огъар «Аллагьны Каламы» деген ат берилген эди+. 14Ону арты булан акъ атлагъа да минип, уьстюне юкъкъа, таза акъ кетен опуракълар да гийген кёклени асгерлери геле эди. 15Халкъланы къырмакъ учун, Ону авзундан чыкъгъан итти бир къылычы бар эди. О олагъа къатты низам салып гьакимлик этежек. Бары да затны Еси болгъан Аллагьны бек гючлю къазапланывуну юзюм сыгъагъан еринде чагъыр сыгъажакъ+. 16Ону абасына ва къабургъасына «Пачаланы Пачасы ва раббилени Раббиси» деп язылгъан эди+.

17Гюнешде токътагъан малайикни де гёрдюм. О кёкде учагъан бары да къушлагъа гючлю тавуш булан:

– Гелигиз! Аллагь къургъан уллу тепсиге жыйылыгъыз. 18Пачаланы, асгербашларыны ва асгерлени, атланы ва атлыланы, бары да адамланы – къулланы ва азатланы, гиччилени ва уллуланы этин ашажакъсыз, – деп къычырды.

19Сонг мен къыр жанны ва асгерлери де булан дюньяны пачаларын гёрдюм. Олар атгъа Мингенге ва Ону асгерине къаршы дав этмек учун жыйылгъан эдилер+. 20Къыр жан ва ону булан бирге ялгъан пайхаммар есир этилип тутулду. Бу ялгъан пайхаммар къыр жанны атындан аламатлар гёрсетген эди. Къыр жанны мюгьюрю басылып, ону келпетине сужда этгенлени ялгъан пайхаммар шо аламатлар булан алдатып турду. Оланы экевю де кюкюрт яллайгъан кёлге савлайын ташландылар+. 21Къалгъанлары буса атгъа Мингенни авзундан чыгъагъан къылыч булан оьлтюрюлдю ва бары да къушлар оланы этин ашап тойдулар+.

20

Минг йыл

20^1Сонг мен кёкден тюшюп гелеген бир малайикни гёрдюм. Ону къолунда тюпсюз къуюну ачгъычы ва бир уллу шынжыры бар эди+. 2О жинлени башчысы, демек иблис болгъан аждагьаны – бырынгъы йыланны тутду ва минг йылгъа бугъавлады+. 3Малайик ону тюпсюз къуюгъа ташлады. Минг йыл битгинче, о халкъланы дагъы алдатып болмасын деп, бегитип, уьстюне мюгьюр басды. Шондан сонг о бир аз замангъа эркин этилежек+.

4Мен тахланы гёрдюм. Оларда олтургъанлагъа дуван этме ихтияр берилген эди. Исаны гьакъында ва Аллагьны каламыны гьакъында шагьатлыкъ этгени учун башлары гесилгенлени ругьларын гёрдюм. Олар не къыр жангъа, не ону келпетине сужда этмей эдилер, мангалайына яда къолуна ону мюгьюрюн басма къоймай эдилер. Олар янгыдан тирилип, Месигь булан бирликде минг йыл гьакимлик этдилер+. 5Бу биринчи тирилив эди. Оьлюлени къалгъанлары минг йыл оьтмей туруп тирилмеди. 6Биринчи тириливню вакътисинде яшав алгъанлар насиплидир ва сыйлыдыр. Экинчи оьлюмню оланы уьстюнде гьеч бир къудраты ёкъдур. Олар Аллагьны ва Месигьни дин къуллукъчулары болажакъ ва Ону булан бирликде минг йыл гьакимлик этежеклер+.

Иблисни ахыры

7Минг йыл оьтгенден сонг, иблис оьзюню зинданындан чыгъарылажакъ. 8Бары да халкъланы давгъа жыймакъ учун, о дюньяны дёрт де ягъындагъы, демек Яъжуж ва Маъжуж деген ерлердегилени дагъы да алдатмагъа гетежек. О денгиз ягъадагъы къайыр бюртюклени санавудай чакъы халкъны жыяжакъ+. 9Олар ер юзюнде яйылажакълар ва Аллагьны халкъыны яшайгъан ерин – Ону сююмлю шагьарын къуршап алажакълар. Амма бу заманда кёкден от тюшюп, оланы барын да яллатажакъ+. 10Оланы алдатгъан иблис буса кюкюрт яллайгъан кёлге ташланажакъ. Шондан алда къыр жан ва ялгъан пайхаммар да шонда ташлангъан эдилер. Шонда олар гечеси гюню булан гьар даим азап чегип туражакълар+.

Оьлюлеге дуван этилген

11Сонг уллу бир акъ тахны ва ону уьстюнде Олтургъанны гёрдюм. Ону бети гёрюнгенде, ер ва кёк къачып гетдилер. Гьали оланы тапма да болмай эди+. 12Мен тахны алдында токътагъан гиччи ва уллу оьлюлени гёрдюм. Китаплар ачылгъан эди ва бирдагъы бир китап – яшав китабы – ачылгъан эди. Оьлюлеге, китапларда язылгъан затлагъа асасланып, гьар кимге оьзю этген ишлеге гёре дуван этиле эди+. 13Денгиз оьзюню ичиндеги оьлюлени, оьлюм ва ахырат оьзлерде бар оьлюлени чыгъардылар. Гьар кимге этген ишлерине гёре дуван этиле эди+. 14Сонг оьлюм ва ахырат яллайгъан кёлге ташланды. Яллайгъан кёл экинчи оьлюмдюр. 15Яшав китабында оьзлени аты язылмагъанлар яллайгъан кёлге ташландылар+.

21

Янгы Ерусалим

21^1Мундан сонг мен бир янгы кёкню ва янгы ерни гёрдюм. Алдынгъы кёк ва алдынгъы ер тайып битдилер, денгиз де ёкъ эди+. 2Мен кёклерден – Аллагьны янындан сыйлы шагьар болгъан янгы Ерусалимни гелегенин гёрдюм. О гелешмиши учун безендирилип онгарылгъан бир гелин йимик эди+. 3Тахдан гючлю бир тавуш эшитдим:

– Къара чы! Аллагьны чатыры гьали инсанланы арасында. Олар Ону халкъы болажакъ, Оьзю Аллагь да олар булан болажакъ ва олагъа Аллагь болажакъ+. 4О оланы гёзлериндеги гьар гёзьяшны сибирип тайдыражакъ. Не оьлюм, не йылав, не яс, не аврув болмажакъ, неге тюгюл алдынгъы затлар тайып битди+.

5Тахда Олтургъан:

– Къара чы! Мен бары да затны янгыртаман! Яз, бу герти ва гьакъ сёзлер, – деп айтды+. 6Сонг О магъа булай айтды:

– Болма тарыкъ зат болду! Алфа ва Омега, Башы ва Ахыры Менмен. Сувсаплыкъдан янагъанлагъа Мен яшав береген булагъындан гьавайын сув бережекмен+. 7Уьстюн гелгенлер буланы барысын да варис пай йимик алажакълар. Мен оланы Аллагьы болажакъман, олар да Мени авлетлерим болажакъ+. 8Амма къоркъачлар, имансызлар, нажжаслар, оьлтюрювчюлер, зиначылар, халмажчылыкъ булан машгъул болагъанлар бары да, ялгъан аллагьлагъа къуллукъ этегенлер ва бары да ялгъанчылар ичинде кюкюрт янагъан кёлге ташланажакълар. Оланы ери шондадыр. Бу экинчи оьлюмдюр+.

9Сонг ичи етти балагьдан толгъан етти савуту булангъы малайиклени бири мени яныма гелди де:

– Гел! Мен сагъа Къозугъа гелген гелинни – Ону къатынын гёрсетежекмен, – деп айтды+. 10Аллагьны Ругьуну гьайран къудратын сезген мени малайик бир уллу ва бийик тавну уьстюне алып гелди. О магъа кёклерден – Аллагьны янындан сыйлы шагьар болгъан Ерусалимни тюшюп гелегенин гёрсетди+. 11О Аллагьны сыйлы нюрю булан къувлуй эди. Ону къувлуйгъаны къыйматлы ташны, ачыкъ ешим ташны къувлуйгъанына ошай эди+. 12Шагьарны уллу ва бийик барусу, он эки къапусу, оланы алдында да он эки малайик бар эди. Къапуланы уьстюне Исрайылны он эки къавумуну атлары язылгъан эди. 13Гюнтувушдан уьч къапу, темиркъазыкъдан уьч къапу, къыбладан уьч къапу, гюнбатышдан да уьч къапу бар эди. 14Шагьарны барусу он эки кюрчюню уьстюнде токътагъан эди. Оланы уьстюнде де Къозуну он эки де элчисини атлары язылгъан эди+.

15Мени булан сёйлейген малайикни къолунда, шагьарны, ону къапуларын ва барусун оьлчемек учун, алтындан бир шазыны бар эди+. 16Шагьар дёртмююшню гёлеминде эди. Ону узунлугъу да, генглиги де тенг эди. Малайик шагьарны шазын булан оьлчеди. Шагьарны узунлугъу 2400 чакъырым, ону генглиги ва бийиклиги узунлугъуна тенг эди. 17Малайик инсанлар оьлчейген оьлчев булан пайдалангъанда, шагьарны барусуну бийиклиги алтмыш алты метр бар эди. 18Бару ешим ташдан, шагьар оьзю буса шиша йимик ачыкъ таза алтындан ишленген эди. 19Шагьарны баруларыны кюрчюлери гьар тюрлю къыйматлы ташлар булан безендирилген эди: биринчи кюрчю ешим таш булан безендирилген эди, экинчиси – гёк якъут, уьчюнчюсю – агъат, дёртюнчюсю – зумрут,+
20бешинчиси – оникс, алтынчысы – къызыл якъут, еттинчиси – хризолит, сегизинчиси – гёк зумрут, тогъузунчусу – сари алмас, онунчусу – хризопраз, он биринчиси – гиацинт, он экинчиси аметист булан безендирилген эди. 21Он эки де къапу он эки инжи, демек гьар къапу айры инжиден этилген эди. Шагьарны орамы да шиша йимик ачыкъ таза алтындан эди.

22Шагьарда мен ибадатхананы гёрмедим, неге тюгюл бары да затны Еси болгъан Раббибиз Аллагь ва Къозу шагьарны ибадатханасыдыр. 23Ярыкъ болмакъ учун, шагьарны не гюнге, неде айгъа гьажатлы ери ёкъ эди, неге тюгюл де ону Аллагьны сыйлы нюрю ярыкъландырды. Къозу да ону ярыкъ береген алаты эди+. 24Халкълар ону ярыгъында яшажакълар ва дюньядагъы пачалар оьзлени байлыкъларын ону ичине гелтирежеклер. 25Гюндюзлер шагьарны къапулары гьеч бегитилмежек, онда буса гечелер болмажакъ. 26Бары да халкълар оьзлени байлыкъларын ва инг сыйлы затларын онда гелтирежеклер. 27Мурдар болгъан гьеч бир зат, жиргенч яда ялгъан ишлер этген гьеч бирев онда гирмежек. Онда янгыз Къозуну яшав китабына атлары язылгъанлар гирежеклер+.

22

Яшав береген суву булангъы оьзен

221-2Сонг малайик магъа яшав береген суву булангъы оьзенни гёрсетди. О таза шишадай лансыллай эди. Шо оьзен Аллагьны ва Къозуну тахыны тюбюнден баш алып, аслу орамны ортасы булан агъа эди. Оьзенни эки де янын бойлап, даимлик яшав береген терек оьсе эди. О йылда он эки керен – гьар айда емиш бере эди. Терекни япыракълары буса халкъланы сав этмек учун пайдаландырыла эди+. 3Шагьарда гьеч бир налатлы зат болмажакъ. Аллагьны ва Къозуну тахы шагьарны ичинде болажакъ ва Ону къуллукъчулары Огъар къуллукъ этежек. 4Олар Ону юзюн гёрюп туражакълар ва Ону аты оланы мангалайларына язылажакъ+. 5Мунда дагъы гечелер болмажакъ. Чыракъланы яда гюнешни ярыгъы олагъа дагъы тарыкъ болмажакъ, неге тюгюл Раббибиз Аллагь олагъа нюр бережек. Олар гьар даим де гьакимлик этип туражакълар+.

6Малайик магъа булай айтды:

– Бу сёзлер герти ва гьакъ сёзлердир. Пайхаммарлагъа Оьзюню Ругьун береген Раббибиз Аллагь ювукъ заманда болмагъа герекли затланы къуллукъчуларына гёрсетмек учун, малайигин йиберди+.

Исаны къайтып геливю

7Иса:

– Къара чы, Мен тез гележекмен! Бу китапда язылгъан пайхаммарлыкъ сёзлени кютеген насиплидир! – деп айтды+.

8Мен, Югьан, буланы барын да гёрдюм ва эшитдим. Буланы барын да гёргенден ва эшитгенден сонг, магъа буланы гёрсетген малайикге сужда этсин деп, ону аякъларыны алдында баш урдум+. 9Малайик буса магъа:

– Вёре, шолай этме! Мен де, сени йимик, пайхаммар къардашларынг ва бу китапда язылгъан сёзлени кютегенлени барысы да йимик, Аллагьны бир къуллукъчусуман. Аллагьгъа сужда эт! – деп айтды.

10Сонг о булай айтды:

– Бу китапны пайхаммарлыкъ сёзлерин мюгьюрлеме. Аз заман тюгюл къалмагъан+. 11Яманлыкъ этеген гиши шо яманлыгъын этип турсун. Мурдар болгъан мурдар кююнде къалсын. Муъмин ёлда яшайгъан муъмин кюйде яшап турсун. Юрегинде Аллагь булан яшайгъан адам шо кюйде яшап турсун+.

12Иса: – Къара чы, Мен тез гележекмен! Мен оьзюм булан савгъатлар ва такъсырлавлар алып гележекмен ва гьар кимге этген ишине гёре тийишлисин бережекмен+. 13Алфа ва Омега, Биринчи ва Ахырынчы, Башы ва Ахыры Менмен+.

14Яшав береген терегини емишинден ашамагъа ва шагьаргъа къапулардан таба гирмеге ихтияр алмакъ учун опуракъларын жувагъанлар насиплилердир+. 15Итлер, халмаж этегенлер, зиначылар, оьлтюрювчюлер, ялгъан аллагьлагъа къуллукъ этегенлер, ялгъанны сюегенлер ва ону чыгъарагъанлар къырда къалагъанлардыр+.

16Мен, Иса, Магъа иман салгъанланы жыйынлары учун сизге бу затланы гьакъында шагьатлыкъ этсин деп, Оьзюмню малайигимни йибердим. Давутну тамуру, Ону наслусу Менмен. Ярыкъ тангчолпан Менмен, – деп айтды+.

17Аллагьны Ругьу ва гелин: «Гел!» – деп айталар. Гьар эшитеген де: «Гел!» – деп айтсын. Сувсапгъа янагъанлар гелсинлер. Бары да сюегенлер яшав береген сувун гьавайын алсынлар+.

18Бу китапны пайхаммарлыкъ сёзлерин эшитгенлени барына да бувараман: бу сёзлеге гьеч зат къошгъан гишиге бу китапда англатгъан балагьланы Аллагь да къошар+. 19Эгер ким буса да бирев бу пайхаммарлыкъ китапдан гьеч бир затны тайдырса, Аллагь да бу китапда англатгъан яшав береген терегини емишин ашамакъдан ва сыйлы шагьаргъа гирмекден ону магьрюм къояр.

20Буланы барына да Шагьатлыкъ этеген:

– Дюр, Мен ювукъда гележекмен, – дей.

Амин! Гел, я Рабби Иса!+

21Раббибиз Исаны рагьмусу сизин барыгъыз да булан болсун.

* 1:8 Алфа ва Омега – грек алифбасыны биринчи ва ахырынчы гьарпларыны атлары.

* 1:10 Раббибизни гюню – демек, къаттыгюн.

* 2:17 Манна – Мусаны башчылыгъы булан дангылда айланагъан исрайыллылагъа Аллагь йиберген азыкъ, рызкъы.

* 9:11 Аполион – демек, дагъытывчу.

* 13:17 Бырынгъы заманларда гьарплар санавланы орнуна да къоллана болгъан. Гьарпланы санав маъналарын къошуп, адамны атына къыйышывлу гелеген санавну чыгъарма бола болгъан.

+ 1:1 Вагь 22:6
+ 1:2 Югь 19:35
+ 1:3 Вагь 22:7, Вагь 22:10

+ 1:4 Чыгъ 3:14, Вагь 3:1, Вагь 4:5, Вагь 5:6, Югь 3:11, 1 Тим 6:13, Элч 26:23, 1 Кор 15:20, Кол 1:18, 1 Пет 1:18-19

+ 1:6 Чыгъ 19:6, 1 Пет 2:9, Вагь 5:10, Вагь 20:6, 1 Пет 4:11, Ягьуда 1:24-25, Вагь 5:13

+ 1:9 Мк 10:39
+ 1:10 Вагь 4:2
+ 1:12 Чыгъ 25:1, Чыгъ 25:37,
+ 1:13 Вагь 15:6
+ 1:14 Вагь 2:18, Вагь 19:12
+ 1:16 Ягь 4:12, Вагь 19:15, Мат 17:2
+ 1:17 Мат 28:4, Вагь 2:8, Вагь 22:13
+ 1:18 Рум 6:9, Рум 14:9, Вагь 9:1, Вагь 20:1
+ 2:1 Вагь 1:13, Вагь 1:16
+ 2:2 2 Кор 11:13, 1 Югь 4:1

+ 2:7 Мат 11:15, Мк 4:9, Лкъ 8:8, Вагь 3:6, Вагь 3:13, Вагь 3:22, Вагь 13:9, Вагь 3:5, Вагь 21:7, Лкъ 23:43, 2 Кор 12:4, Яр 2:9, Яр 3:22, Вагь 22:2

+ 2:8 Вагь 1:17-18
+ 2:9 Якъ 2:5, 2 Кор 8:9, Вагь 3:9
+ 2:10 Вагь 12:11, Якъ 1:12, Вагь 3:11
+ 2:11 Вагь 2:7, Вагь 20:6, Вагь 21:8
+ 2:12 Вагь 1:16

+ 2:14 Сан 22:5, Сан 25:1-2, Сан 31:16, 2 Пет 2:15, Элч 15:29, 1 Кор 8:10, 1 Кор 10:19

+ 2:15 Вагь 2:6

+ 2:16 2 Сал 2:8

+ 2:17 Вагь 2:7, Чыгъ 16:31, Югь 6:48-50, Вагь 3:12, Вагь 19:12

+ 2:18 Вагь 1:14-15
+ 2:20 3 Пач 16:31, 3 Пач 21:25, Вагь 2:14
+ 2:21 2 Пет 3:9, 2 Пет 3:15
+ 2:23 1 Пач 16:7, Мат 16:27
+ 2:25 Вагь 3:11

+ 2:26 Заб 2:9, Вагь 12:5, Вагь 19:15, Сан 24:17, Вагь 22:16

+ 2:29 Вагь 2:7

+ 3:1 Вагь 1:4-5, Вагь 1:16, Рум 1:15, Эф 2:1, Эф 2:5, Кол 2:13, 1 Тим 5:6

+ 3:3 Мат 24:43-44, 2 Пет 3:10, 1 Сал 5:2, Вагь 16:15

+ 3:4 Ягьуда 1:23, Вагь 6:11, Вагь 7:9, Мат 10:11, Мат 22:8, Элч 13:46

+ 3:5 Вагь 2:7, Вагь 21:7, Чыгъ 32:32, Заб 55:9, Заб 68:29, Лкъ 10:19, Мат 10:32

+ 3:6 Вагь 2:7
+ 3:7 Аюб 12:14
+ 3:9 Вагь 2:9
+ 3:10 2 Пет 2:9, 1 Кор 10:13

+ 3:11 Вагь 22:7, Вагь 22:12, Вагь 22:20, Вагь 2:25

+ 3:12 Вагь 2:7, 3 Пач 7:21, Заб 22:6, Вагь 2:17

+ 3:13 Вагь 2:7

+ 3:14 Айт 8:22, Кол 1:15, Кол 1:18, 1 Кор 14:16, 2 Кор 1:20

+ 3:17 1 Кор 4:8, Югь 9:39-41
+ 3:18 Вагь 16:15
+ 3:19 Айт 3:12, Ягь 12:5-6
+ 3:20 Лкъ 12:36, Югь 14:23

+ 3:21 Югь 16:33, Заб 109:1, Мк 16:19, Мат 19:28, Лкъ 22:30

+ 3:22 Вагь 2:7
+ 4:1 Вагь 1:10
+ 4:2 Вагь 1:10, 3 Пач 22:19,
+ 4:4 Вагь 3:4

+ 4:5 Вагь 8:5, Вагь 11:19, Вагь 16:18, Вагь 1:4-5,

+ 4:6 Вагь 15:2,
+ 4:11 Вагь 5:12, Заб 32:9-11
+ 5:1 Вагь 10:4, Вагь 22:10
+ 5:5 Вагь 22:16, Яр 49:9

+ 5:6 Югь 1:29, Югь 1:36, 1 Пет 1:19, Элч 8:32-33, Вагь 1:4-5

+ 5:8 Заб 140:2, Вагь 8:3-4

+ 5:9 Заб 32:3, Вагь 14:3, Вагь 7:9, Вагь 11:9, Вагь 14:6, Вагь 14:3-4

+ 5:10 Чыгъ 19:6, 1 Пет 2:9, Вагь 1:6
+ 5:11 Лкъ 2:13
+ 5:12 Вагь 4:11

+ 5:13 Заб 144:16, Заб 150:6, 1 Пет 4:11, Ягьуда 1:24-25, Вагь 1:6, Вагь 7:12

+ 5:14 Вагь 4:10

+ 6:1 Вагь 5:1, Вагь 4:7, Вагь 14:2, Вагь 19:6

+ 6:4 Мк 13:8
+ 6:6 Вагь 7:3
+ 6:8 Лев 26:22, Такр 32:24,
+ 6:9 Вагь 20:4

+ 6:10 Такр 32:43, Заб 78:10, Заб 93:3, Заб 118:84, Лкъ 18:7, 2 Сал 1:6, Вагь 19:2

+ 6:11 Вагь 3:4
+ 6:12 Мк 13:8, Вагь 11:13,
+ 6:14 Вагь 16:20
+ 6:16 Лкъ 23:30
+ 6:17 Заб 75:8,
+ 7:3 Вагь 14:1, Вагь 22:4
+ 7:9 Вагь 3:4
+ 7:10 Вагь 12:10, Вагь 19:1
+ 7:11 Вагь 4:6
+ 7:12 Вагь 5:13-14

+ 7:14 Мат 24:21, Ягь 9:14, Вагь 19:8, Вагь 22:14

+ 7:16 Заб 120:6,

+ 7:17 2 Пач 5:2, Заб 22:1, Югь 10:11, Вагь 21:4

+ 8:1 Вагь 5:1

+ 8:2 Мат 18:10-11

+ 8:3 Чыгъ 30:7, Сан 16:46, Заб 140:2, Вагь 5:8

+ 8:4 Элч 10:4
+ 8:5 Лев 16:12, Вагь 4:5
+ 8:7 Чыгъ 9:23-24,
+ 8:8 Чыгъ 7:17, Чыгъ 7:19, Вагь 11:6
+ 8:10 Вагь 9:1
+ 8:12 Чыгъ 10:21-23,

+ 9:1 Лкъ 10:18, Вагь 8:10, Вагь 12:8-9, Вагь 1:18

+ 9:3 Чыгъ 10:4
+ 9:4 Вагь 7:2-4
+ 9:6 Аюб 3:21,
+ 9:12 Вагь 11:14
+ 9:13 Чыгъ 27:2, Чыгъ 30:2
+ 9:14 Вагь 16:12
+ 9:20 1 Кор 10:20, Заб 134:15-18,
+ 9:21 Вагь 21:8, Вагь 22:15
+ 10:1 Вагь 4:3, Вагь 1:15-16
+ 10:4 Вагь 5:1, Вагь 22:10
+ 10:7 Вагь 11:15
+ 10:9 Заб 118:103,
+ 11:1 Вагь 21:15
+ 11:2 Лкъ 21:24, Вагь 12:6, Вагь 13:5
+ 11:5 4 Пач 1:10,

+ 11:6 3 Пач 17:1, Чыгъ 7:17, Чыгъ 7:19, Вагь 8:8

+ 11:7 Вагь 9:1,
+ 11:9 Заб 78:2-3
+ 11:11 Яр 2:7,
+ 11:12 Вагь 4:1, 1 Сал 4:17
+ 11:13 Вагь 6:12
+ 11:14 Вагь 8:13, Вагь 9:12

+ 11:15 Мат 24:31, Вагь 10:7, Чыгъ 15:18, Лкъ 1:33, 1 Кор 15:24

+ 11:16 Вагь 4:4
+ 11:17 Вагь 1:4, Вагь 16:5
+ 11:18 Заб 2:1, Вагь 20:12
+ 11:19 Вагь 15:5, Чыгъ 9:23, Вагь 16:21
+ 12:1 Яр 37:9

+ 12:3 Вагь 12:18-Вагь 13:1, Вагь 17:3, Вагь 17:12

+ 12:5 Заб 2:9, Вагь 2:27, Вагь 19:15
+ 12:6 Вагь 11:3, Вагь 13:5
+ 12:7 Ягьуда 1:9

+ 12:9 Аюб 1:6, Яр 3:1, Вагь 20:2, Лкъ 10:18, Югь 12:31

+ 12:10 Аюб 1:9-11, Аюб 2:4-5,

+ 12:11 Вагь 15:2, Лкъ 14:26, Югь 12:25, Вагь 2:10

+ 12:12 Заб 95:11,
+ 12:14 Чыгъ 19:4, Такр 32:11, Вагь 13:5
+ 12:17 Яр 3:15
+ 13:1 Вагь 12:3
+ 13:2 Лкъ 4:6
+ 13:5 Вагь 11:2, Вагь 12:6
+ 13:7 Вагь 11:7, Вагь 12:17
+ 13:8 Вагь 3:5
+ 13:9 Вагь 2:7
+ 13:10 Вагь 14:12

+ 13:13 Такр 13:1-3, Мк 13:22, Вагь 16:13, Вагь 19:20, 4 Пач 1:10, Лкъ 9:54

+ 13:14 Мат 24:24, Мк 13:22, 2 Сал 2:9

+ 14:1 Заб 2:6, Заб 9:12, Ягь 12:22, Вагь 3:12, Вагь 7:3-4

+ 14:2 Вагь 1:15, Вагь 6:1
+ 14:3 Заб 32:3, Вагь 5:9
+ 14:4 2 Кор 11:2, Якъ 1:18, 2 Сал 2:13
+ 14:8 Вагь 18:2
+ 14:9 Вагь 13:15
+ 14:10 Заб 74:8, Вагь 14:10, Вагь 20:10
+ 14:12 Вагь 13:10
+ 14:13 Вагь 20:6
+ 14:14 Вагь 1:13
+ 14:15 Мк 4:29
+ 14:19 Вагь 19:15
+ 15:1 Вагь 16:1, Вагь 17:1, Вагь 21:9
+ 15:2 Вагь 4:6, Вагь 12:11, Вагь 13:17
+ 15:3 Чыгъ 15:1, Такр 31:30, Заб 91:6
+ 15:4 Заб 85:9
+ 15:5 Чыгъ 38:21, Вагь 11:19
+ 15:6 Вагь 1:13
+ 15:7 Вагь 4:6
+ 15:8 Чыгъ 40:34-35, 3 Пач 8:10-11,
+ 16:1 Вагь 15:1, Заб 78:6,
+ 16:2 Вагь 13:16, Чыгъ 9:9-11
+ 16:3 Вагь 8:8-9
+ 16:4 Чыгъ 7:17-20
+ 16:5 Вагь 1:4, Вагь 11:17,
+ 16:6 Мат 23:35, Вагь 18:24,
+ 16:7 Вагь 6:9
+ 16:9 Элч 12:23
+ 16:10 Вагь 13:2, Чыгъ 10:21-22
+ 16:12 Вагь 9:14,
+ 16:13 Вагь 12:3, Вагь 13:11
+ 16:14 Мк 13:22, Вагь 13:13

+ 16:15 Мат 24:43-44, 2 Пет 3:10, 1 Сал 5:2, Вагь 3:3, Вагь 3:18

+ 16:18 Мк 13:19
+ 16:19 Вагь 14:10
+ 16:20 Вагь 6:14
+ 16:21 Чыгъ 9:23-25, Вагь 11:19
+ 17:1 Вагь 15:1, Вагь 21:9,
+ 17:2 Вагь 14:8
+ 17:3 Вагь 12:3
+ 17:6 Вагь 16:6
+ 17:8 Вагь 9:1, Вагь 11:7
+ 17:12 Вагь 12:3
+ 17:14 Такр 10:17, 1 Тим 6:15, Вагь 19:16,
+ 17:16 Вагь 18:8
+ 18:2 Вагь 14:8,
+ 18:3 Вагь 17:2,
+ 18:6 Заб 136:8,
+ 18:8 Вагь 17:16
+ 18:24 Мат 23:35, Вагь 16:6, Вагь 17:6
+ 19:1 Заб 61:12, Вагь 7:10
+ 19:2 Такр 32:43, 4 Пач 9:7, Вагь 6:10
+ 19:3 Вагь 14:11, Вагь 18:9
+ 19:4 Вагь 4:4
+ 19:5 Заб 133:1, Заб 134:1
+ 19:6 Вагь 1:15, Вагь 6:1, Заб 92:1
+ 19:7 Мат 22:2, Мат 25:10, Вагь 21:2
+ 19:8 Вагь 7:14
+ 19:10 Элч 10:25-26, Вагь 22:8-9
+ 19:12 Вагь 1:14, Вагь 2:17
+ 19:13 Югь 1:1

+ 19:15 Вагь 1:16, Заб 2:9, Вагь 2:27, Вагь 12:5, Вагь 14:19-20

+ 19:16 Такр 10:17
+ 19:19 Вагь 16:16
+ 19:20 Вагь 13:11-15, Вагь 16:13,
+ 19:21 Вагь 1:16
+ 20:1 Вагь 9:1
+ 20:2 Яр 3:1, Вагь 12:9
+ 20:3 Заб 54:24,
+ 20:4 Мат 19:28, Вагь 6:9, Вагь 13:12-16,

+ 20:6 Вагь 2:11, Вагь 14:13, Вагь 21:8, Чыгъ 19:6, Вагь 1:6

+ 20:8 Вагь 16:14
+ 20:9 4 Пач 1:10, Вагь 11:5
+ 20:10 Вагь 19:20
+ 20:11 Заб 101:27
+ 20:12 Чыгъ 32:32, Чыгъ 32:33, Мат 16:27
+ 20:13 Элч 24:15
+ 20:15 Мат 13:42, Мат 13:50
+ 21:1 2 Пет 3:13, Вагь 20:11
+ 21:2 Гал 4:26, Ягь 12:22, Вагь 19:7
+ 21:3 Лев 26:11-12,
+ 21:4 Вагь 7:17,
+ 21:5 2 Кор 5:17

+ 21:6 Вагь 1:6, Вагь 22:13, Югь 4:10, Югь 7:37

+ 21:7 Вагь 2:7, Вагь 3:5, Мат 25:34, 2 Пач 7:14, 2 Кор 6:18

+ 21:8 1 Кор 6:9-10, Гал 5:19-21, Вагь 22:15, Вагь 2:11, Вагь 20:6

+ 21:9 Вагь 15:1, Вагь 17:1
+ 21:10 Вагь 17:3
+ 21:11 Чыгъ 40:34
+ 21:14 Эф 2:20
+ 21:15 Вагь 11:1
+ 21:19 Чыгъ 28:17-20,
+ 21:23 Вагь 22:5
+ 21:27 Заб 117:20
+ 22:2 Яр 2:9, Яр 3:22, Вагь 2:7

+ 22:4 Аюб 19:26, Заб 16:15, Мат 5:8, 1 Югь 3:2, Ягь 12:14, Вагь 7:3-4

+ 22:5 Заб 35:10, Вагь 21:23
+ 22:6 Вагь 1:1
+ 22:7 Вагь 3:11, Вагь 1:3
+ 22:8 Вагь 19:10
+ 22:10 Вагь 10:4, Вагь 1:3
+ 22:11 2 Тим 3:13
+ 22:12 Мат 16:27
+ 22:13 Вагь 1:8, Вагь 21:6
+ 22:14 Вагь 7:14

+ 22:15 Айт 12:22, 1 Кор 6:9-10, Гал 5:19-21, Вагь 21:8

+ 22:16 Вагь 5:5, Сан 24:17, Вагь 2:26

+ 22:17 Вагь 21:2, Вагь 21:9, Югь 7:37, Вагь 21:6

+ 22:18 Такр 4:2, Такр 12:32, Айт 30:6

+ 22:20 1 Кор 16:22

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KUM

Сёзлюк (Янгы Разилешив)

Сёзлюк (Янгы Разилешив)

1. А

2. Б

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. О

12. П

13. С

14. Т

15. Ф

16. Х

17. Э

18. Ю

19. Я

СЁЗЛЮК

Аллагьны Къозусу – Иса Месигьге «Аллагьны Къозусу» деп де айтыла, неге тюгюл де Аллагь Ону гьар инсанны гюнагьлары саялы къурбан этген.

Ашлыкъ Тюшюмню байрамы – ашлыкъ тюшюм къайтарылып битген сонг оьтгерилеген байрам. Ягьудилер бу байрамны Азатлыкъ (Пасха) байрамындан сонг эллинчи гюн оьтгере болгъан.

Бабил – Иса Месигь бу дюньягъа гелгинче алдын заманларда Бабил пачалыгъы исрайыл халкъыны рагьмусуз душманы болгъан. Янгы Разилешивде «Бабил» деген сёз тапшурмалы къайдада Иблисни гьакимлик этивюн белгилей.

Баш дин къуллукъчулар – жамият масъалаланы чечивде ягьудилени инг де таъсири артыкъ болагъан дин къуллукъчулары. Кёбюсю баш дин къуллукъчулар оьр мажлисге гире болгъан. Исаны заманында олар бары да дегенлей бир нече белгили уьягьлюлерден чыкъгъан болгъан.

Гьарун – Мусаны агъасы. Дин къуллукъчуланы борчларын юрютмеге ва исрайыл халкъы учун Аллагьгъа къурбан этмеге янгыз Гьарунну ва ону наслусундагъыланы ихтияры болгъан.

Гьирод – арт-артындан гьакимлик этген дёрт пачаны аты. 1) Уллу Гьирод – бютюн Паластинге гьакимлик этген ягьуди пача. О гьакимлик этеген заманда Иса Месигь тувгъан. 2) Гьирод Антипа – Уллу Гьиродну уланы, Галилеяны пачасы. 3) Гьирод Агърипа I – Уллу Гьиродну уланыны уланы. О Паластинге гьакимлик этген, Исагъа иман салгъанланы вагьши кюйде гьызарлап юрюген.

Гьомора – Оьлю денгизни ювугъундагъы тюзлюкде ерлешген эки шагьарны атлары Содом ва Гьомора болгъан. Аллагь, Содом ва Гьомора шагьарларда яшайгъан адамланы гюнагьлары саялы ялын ва кюкюрт явдуруп, бу эки де шагьарны дагъытгъан.

Давут – Ягьуданы тухумундан чыкъгъан Исрайылны инг белгили пачасы. Ягьуди пайхаммарлар дюньягъа гьакъ кюйде гьакимлик этежек Месигь Давутну наслусундан болажакъ деп алданокъ билдире болгъан.

Давутну Наслусу – Исрайылны пачасы болмагъа тарыкълы болгъан Месигьни гелмеклигин къаравуллап тургъан ягьудилер Огъар шолай деп де айта болгъанлар.

Дин къуллукъчу – ягьудилерде Ерусалимдеги ибадатханада этилеген къурбанны Къанунгъа къыйышывлу кюйде юрютеген адам болгъан.

Дин къуллукъчуланы башчысы – ягьудилени аслу дин къуллукъчусу. Къанунну талапларына гёре, бир-бир дин адатланы янгыз о кютюп бола болгъан. Мисал учун, ибадатхананы Инг Сыйлы Ерине гирмеге янгыз ону ихтияры болгъан. О оьр мажлисге башчылыкъ эте болгъан.

Забур – ягьудиче «йырлар». Шу ортакъ атны тюбюнде Сыйлы Язывланы айрыча бир китабы болгъан ягьудилени 150 дин йыры жыйылгъан. Оларда Аллагь инсанланы оьлюмден къутгъаргъаны саялы, Огъар шюкюрлюк этиле, бирлеринде Аллагьны зорлугъу ва сюювю суратлана яда ялбарывлар бериле.

Ибадатхана – Ерусалимде ерлешген ва бютюн дюньядагъы ягьудилени дин марказы болгъан. Ягьудилер оьзлени къурбанларын янгыз шонда этгенлер. Ибадатхана башлап янгы девюрден алда 10-нчу асруда Сулайман пачаны заманында къурулгъан. Янгы девюрден алда 6-нчы асруда бабиллилер ону дагъытгъан. Сонг ибадатхана янгы девюрден алда 5-нчи асруда ягьудилер есир болуп тургъан Бабилден къайтгъандан сонг янгыртылгъан. Янгы девюрню 1-нчи асрусунда Гьирод пача ону башгъача этип къургъан. 70-нчи йылда Ерусалимдеги башгётеривню тозагъан заманда Рум асгерлер ибадатхананы дагъытгъанлар ва шо замандан берли ибадатхана дагъы янгыртылмагъан.

Ибрагьим – Аллагьу-Таала оьзю булан разилешив бегетген пайхаммар. Исрайыл халкъы ондан баш ала. Ибрагьим Аллагьгъа тынглавлу ва амин болгъан, Огъар толу кюйде инангъан.

Илияс – Эсги Разилешивдеги инг сыйлы пайхаммарланы бириси. Исрайыл пачалыгъына гьакимлик этеген Агъав ва ону къатыны ялгъан аллагьлагъа сужда къылагъаны саялы, Илияс олагъа Аллагьны каламын айтып тургъан. Ягьудилер Месигьни бу дюньягъа гелмеклигин Илияс гьазирлемеге герек деп инангъанлар.

Инсанны Уланы – Иса Оьзюне шолай деп айтгъан. Бир якъдан, ягьудилени бир-бир Сыйлы Китапларында Месигьге шолай ат берилген. Шо атны къолламакъ булан Иса Оьзю Месигь ва Пача экенин гёрсетмеге сюйген. Бирдагъы якъдан, ягьудилени тилинде шо сёз тагъым янгыз «инсан» деген маънаны бере. Иса ону шо маънасында къоллагъан буса, шону булан О Оьзю бары да ягъындан, айрокъда башына тюшген азаплар ва оьлюм булан, оьзге инсанлардай болуп къалгъанын айтмагъа сюйген.

Исагъа иман салгъанланы жыйыны – бу сёз тагъым эки маънада къоллана: 1) Иса Месигьге иман салгъанланы чакъда-чакъда бирче бир ерге жыйылагъанлары. 2) Исагъа иман салгъанланы ер юзюнде яшайгъан барысы да.

Исгьакъ – Ибрагьимни ва Сараны уланы, исрайыл халкъыны ата-бабасы, Якъубну атасы.

Къанун – ягьуди динни аслу талапларыны жыйымы. Бугъар Таврат деп де айтыла. Къанунну юрютмек бары да ягьудилер учун борч. Къанун Иса тувгъунча хыйлы асрулар алда ягьудилер учун Аллагьдан Муса пайхаммаргъа берилген. Къанунда инсанны яшавуну аслу къайдалары ва ону турушунда гери урулагъан затлар, ондан къайры да кёп санавдагъы адатлар, ашны, ят уьлкелилер булангъы аралыкъланы ва оьзгелерини гьакъында язылгъан.

Къурбанлыкъны салагъан ер – гьайванланы къурбан этмек учун, ташдан, балчыкъдан яда темирден этилген гётеринки ер. Къурбанлыкъ шонда салынып, Аллагь учун яллатыла болгъан. Исаны заманында ягьудилени къурбанлыкъ салагъан ери ибадатханада ерлешдирилген. Къурбан этмеге янгыз дин къуллукъчуланы ихтияры болгъан.

Левийлер – дин къуллукъчулар болмаса да, ибадатханада кюйлер согъуп, Аллагьгъа макътав этмеге, къурбан этмек учун гьайванлар онгармагъа кёмек этеген ва шолай оьзге ишлени юрютеген адамлар. Ондан къайры да, олар Къанунну уьйрене болгъан ва халкъны арасында муаллимлер йимик иш гёре болгъанлар. Шоланы ягьуди халкъны он эки тухумундан бири болгъан Левийни наслусуну этмеге ихтияры болгъан. «Левийлер» деген ат да шо тухумну башчысыны атындан амалгъа гелген.

Манна – Мусаны башчылыгъы булан дангылда айланагъан исрайыллылагъа Аллагь йиберген азыкъ, рызкъы.

Маясыз экмекни байрамы – Пасхадан сонг шо гьазиринде етти гюнню ичинде белгиленген байрам. Шо байрамны вакътисинде экмеклени янгыз маясызын ашамагъа ихтияр бериле болгъан.

Мелгьиседек – Салим деген ерни пачасы, дин къуллукъчу. Ибрагьим пайхаммар давда оьзюне тюшген затлардан он пайындан бир пайын огъар берген. Шондан сонг Мелгьиседек Ибрагьимге Аллагьны рагьмусун тилеп дуа этген.

Месигь – грекче «Христос». Исагъа айтылагъан атлардан бириси. Бу сёзню маънасы «танглангъан» демекдир. Бу дюньягъа къутгъарылыв гелтирмек учун, Аллагь Иса Месигьни танглагъан.

Муса – пайхаммар, Исрайылны инг белгили дин ва сиясат ёлбашчысы. О оьзюню халкъын Мисридеги есирликден чыгъаргъан. Муса Аллагь оьзюне берген Къанунну халкъгъа етишдирген.

Нугь – пайхаммар. Аллагьу-Таала бу дюньяны сув алдырып дагъытгъанча, Ону буйругъу булан Нугь уллу геме къургъан, уьягьлюсю булан ону ичине гирип, оьлюмден къутгъарылгъан.

Оьр мажлис – ягьудилени башын тутгъан къурум. Ону дуван этмеге ихтияры да болгъан. Онда 70 адам болгъан. Исаны заманында, ягьудилер Рум империяны гьакимлигини тюбюнде турагъанда, Оьр мажлисни инг аслу гьукмулары янгыз оланы топурагъындагъы Рум гьакимлери тасдыкъ этгенден сонг гючге гирген.

Пайхаммарлар – Аллагьны каламын эшитип, шону инсанлагъа билдирегенлер. Исаны заманына ерли ягьудилени кёп пайхаммарлары болгъан. Пайхаммарлар ягьудилени инг башлап Аллагьны аслу буйрукъларын кютмеге, бир-бирине зарал этмей турмагъа ва таза юрекли болмагъа уьйретген. Ягьудилени арасында пайхаммарланы китапларыны бек абуру болгъан.

Пасха – ягьудилени аслу байрамы. Шо байрамда олар оьзлени ата-бабалары Мисриде къул болуп тургъанлыкъдан къутгъарылгъанын эсге ала болгъанлар. Пасха байрам гьар йыл апрель айда оьтгериле болгъан. Байрам аш учун Пасханы гюнюнде къозу союлмагъа тарыкълы болгъан.

Саддукейлер – Къанунгъа айрокъда бек къуллукъ этеген билимли ягьудилер. Саддукейлер Къанунда язылгъандан къайры башгъа затны къабул этмегенлер. Масала, олар оьлюлер къыяматгюн тирилегенликге инанмагъанлар, неге тюгюл Къанунда шо гьакъда айтылмагъан.

Сара – Ибрагьим пайхаммарны къатыны, Исакъны анасы.

Синагог – Сыйлы Язывланы охумакъ учун ва дуалар этмек учун ягьудилер жыйылагъан бина. Синагогларда шолай жыйынлар гьар сонгугюн оьтгериле болгъан. Синагогларда Сыйлы Язывланы охумагъа ва оларда язылгъан затланы англатмагъа гьар ягьудини ихтияры болгъан. Ягьудилер яшайгъан гьар шагьарда шолай синагоглар болгъан. Шолар, адатлы гьалда, оланы яшавуну марказлары болгъан, синагогну башчысы буса инг абурлу адамлардан бириси болгъан.

Содом – къара: Гьомора.

Сонгугюн – ягьудилерде сыйлы саналагъан гюн. Мусаны Къанунуна гёре, шо гюн Аллагьгъа ибадат этмекден оьзге ишни кютмек гери урула болгъан. Янгы гюн ягьудилерде гюн артылгъан сонг башлана болгъан. Шо саялы, жумагюн гюн артылып сонгугюн гюн артылгъанча, ишлемек гери урула болгъан.

Сувгъа чомдуруп, Аллагьгъа тапшурув – Исагъа иман салгъан сонг бир керен кютюлеген адат. Бу адат кютюлегенде, бир адам башгъасын, гёнгюллю кюйде бир аз замангъа сувгъа чомуп, ону Аллагьгъа тапшура. Бу адат Аллагьгъа тапшурулгъан адам бары да гюнагьлардан тазалангъанын ва о янгы яшав башлагъанын белгилей.

Сулайман – Давутну уланы, Исрайылны Давутдан сонггъу пачасы. Сулайман гьакимлик этеген заманда Исрайыл пачалыгъы яхшы оьсюп гетген. Сулайман Ерусалимде инг биринчи ибадатхананы къурдургъан.

Сыйлы чатыр, Шагьатлыкъ этеген чатыр – ибадатханасы къурулгъанча, исрайыллылар Аллагьгъа сыйлы чатырда сужда къылгъанлар ва къурбанларын этгенлер.

Сююнч Хабар – грекче «Инжил». Аллагьу-Тааланы исрайыллылагъа этген ваъдаларын кютюв. Шо ваъдалар Иса Месигьден таба яшавгъа чыкъгъан, Ондан таба бары да инсанлагъа къутгъарылывгъа багъып ёл ачылгъан – муна гьар инсангъа Аллагьдан гелген Сююнч Хабар.

Тамазалар – Исаны заманында ягьудилени арасындагъы абурлу адамлар. Олагъа бир-бир дин адатланы юрютмек ва жамият борчлар тапшурула болгъан. Адатлы кюйде, гьар синагогда бир нече тамаза бола болгъан.

Фарисейлер – ягьудилени арасында тувулунгъан дин ва сиясат бёлюк. Исаны заманында оланы уллу таъсири болгъан. Фарисейлер адамланы янгыз Къанунну тюгюл, ондан сонг чыкъгъан дин адатланы ва мердешлени де къатты кюйде юрютмеге борчлу эте болгъанлар.

Хач – бир-бирине бегетилген эки агъач багъана. Хачны бир багъанасы ерге, экинчиси буса огъар гёнделен къагъыла. Буланы къошуму «Т» гьарпгъа ошай. Этген гюнагьлы ишлери, жинаятчылыкълары саялы бир-бир адамланы румлулар хачгъа иле болгъанлар. Адамланы жазаламакъ учун, оланы мыхлап, хачгъа илгенлер ва шо адамлар оьлгюнче илинген кююнде тургъанлар.

Элчи – грекче «апостолос». Аллагь сайлап йиберген адам. Огъар ихтиярланы Иса Месигь берген. Исаны башлапгъы он эки якъчысы биринчи элчилер болуп токътагъанлар.

Юнус – уьч гюн балыкъны ичинде тургъан пайхаммар.

Якъуб – Исакъны уланы, огъар дагъы да Исрайыл деп де айтыла.

Ясакъчылар – Рум пачасы учун хазнагъа акъча жыягъан къуллукъчулар. Жыйгъан акъчасындан олар оьзлеге де азны къоймай болгъанлар, шо саялы ягьудилер оланы бек сюймей болгъанлар.

Ят халкълар – Исаны заманында ягьудилерден къайры къалгъан бары да халкълар ялгъан аллагьлагъа къуллукъ эте болгъанлар, олар ят халкълар деп гьисаплана болгъанлар.

Table of Contents

- Янгы Разилешив: Вагьий

- Баш Сёз

- Вагьий

- Баш Сёз
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22

- Сёзлюк (Янгы Разилешив)

- Аллагьны Къозусу
- Ашлыкъ Тюшюмню байрамы
- Бабил
- Баш дин къуллукъчулар
- Гьарун
- Гьирод
- Гьомора
- Давут
- Давутну Наслусу
- Дин къуллукъчу
- Дин къуллукъчуланы башчысы
- Забур
- Ибадатхана
- Ибрагьим
- Илияс
- Инсанны Уланы
- Исагъа иман салгъанланы жыйыны
- Исгьакъ
- Къанун
- Къурбанлыкъны салагъан ер
- Левийлер
- Манна
- Маясыз экмекни байрамы
- Мелгьиседек
- Месигь
- Муса
- Нугь
- Оьр мажлис
- Пайхаммарлар
- Пасха
- Саддукейлер
- Сара
- Синагог
- Содом
- Сонгугюн
- Сувгъа чомдуруп, Аллагьгъа тапшурув
- Сулайман
- Сыйлы чатыр, Шагьатлыкъ этеген чатыр
- Сююнч Хабар
- Тамазалар
- Фарисейлер
- Хач
- Элчи
- Юнус
- Якъуб
- Ясакъчылар
- Ят халкълар